Элэгний өөхшилт
Элэг өөхөлсөн үед удаан хугацааны турш ямар нэг шинж тэмдэггүй нуугдмал байдлаар явагддаг тал бий.
Хоол унд: Загас, далайн хоол, ургамлын тос, чацарганын тос, өглөөний кааш /хошуу тариа, эрдэнэшиш, сагадай, цагаан будаа, шар будаа/, тослог багатай тараг, аарц, хар талх, шивүүрт цулихирын гурил, чанасан буюу жигнэсэн мах, өндөг, төмс, лууван, хүрэн манжин, цэцэгт байцаа зэрэг хүнсний ногоо, зөгийн бал, шар гаа, шанц модны холтос, жимс, маалинга, хулууны үр, самар иднэ.
Элэгэнд хэт ачаалал үүсгэхгүйн тулд хоолоо бага багаар 5 удаа иднэ. Салатаа оливийн тос, байгалийн эсгэсэн алимын шүүс, нимбэгээр амталж байх.
Өдөрт 8-10 аяга ус ууна. Өлөн дээрээ нимбэгтэй ус ууна. Буйлс /чангаанз/-ийн жимсны ясан доторхи самрыг нунтаглаж 7 хоног өлөн дээрээ болон оройдоо иднэ.
Аминдэм, эрдэс бодис: Цайр, “А”, “С” аминдэм.
Сувиллын чанартай зөвлөмж (Treatment strategy-TS): Эмчилгээ, сувилгаа нь элэг, цусаа цэвэршүүлэх, үрэвсэл дарах, өөх тос шатаах, холестерин бууруулах, турах, дархлаа тэтгэхэд чиглэгдэнэ.
Шүүгээгүй 1 хоолны халбага наранцэцгийн тосыг амандаа хийж 1-2 минут байлгаад нулимана. Энэ нь энгийн арга бөгөөд цус, элэг маш сайн цэвэршүүлдэг аж.
Өдрийн дэглэм сайн баримтлах, биеийн тамир хийх, спортоор хичээллэх хэрэгтэй. Өдөрт 30 минут дасгал, хөдөлгөөн заавал хийж байх. Аэробикээр хичээллэвэл үр дүнтэй аж.
Болж өгвөл тайван амгалан байхыг хичээх. Элэг, цөсөө үе үе угааж цэвэршүүлж байх хэрэгтэй.
Бусадтай харьцуулахад хүн бүр оюун санаа, удамшил, сэтгэц, хүрээлэн буй орчин, нийгмийн гарлын хувьд давтагдашгүй өөр өөрийн гэсэн онцлогтой байдаг тул зовиур эмгэгийг оношлох, эмчлэхдээ эдгээр хүчин зүйлийг харгалзаж үзнэ.
Халууцсаны дараа хүйтэн ус ихээр залгилж уухгүй. Өтгөн хатуулахгүй байх. Орой 19 цагаас хойш юм идэхгүй байх.
Хэт ихээр идэх, стресс, архи, боов шоов зэрэг муу хоол (junk food) зэрэг нь элэгийг орвонгоор нь эргүүлнэ гэдгийг сана.
Болзошгүй учир шалтгаанууд, эрсдэлт хүчин зүйлс
Энэ зовиур эмгэг нь дараахь нөхцлүүдэд үүсэх магадлалтай.
Үндсэн зовуурь, шинж тэмдэг (болзошгүй хожмын үеийн)
Энэ зовиур эмгэгийн үед дараахь гол шинж тэмдэг, симптомууд илэрдэг.
Ам уруул хуурайших, омгортон хатах


Амнаас эвгүй үнэр үнэртэх


Архаг ядаргаа, амархан ядрах- Ярихдаа ядрах, ядаргаатай санагдах
Арьс, нүд шарлах
Арьсны тууралт, усархаг тууралт
Арьсны хар толбо, насны толбо
Байнга эвшээх
Бамбай булчирхайны дааврын дутал (ББДД)


Баруун хавирган тушаа нургиж өвдөх
Бөөлжис цутгах (дотор муухайрах)
Бөөрний угшилтай хаван
Гуя өгзөгөөр жүржийн хальс шиг өөхлөх (чулуужсан өөх)

Гэдэс дүүрэх
Д аминдэм (холекальциферол)
Загатнаа

Зүрх томрох
Зүрхний хаван


Зүрхний хатуурал


Зүрхний цус дутлын эмгэг (ИБС)
Идээт батга шовил, юм туурах


Инсулин дөжрөл
Нүд аргах, хуурайших
Нүд улайх


Өндгөвч уйланхайтах хамшинж (ӨУХ буюу PCOS)
Өөх тосны булчирхайны булдруу- Арьсан дээр ялангуяа нүдний зовхинд өөхөн ургацаг буюу булдруу ургах

Өтгөн хатах


Таргалалт (тураах)
Толгой эргэх дайвах
Умайн булчингийн хоргүй хавдар

Үе мөч, зүрхний хавхлагын үрэвсэл
Хацар улайх- Нүүрний цусны судас өргөжих |хялгасан судас улайх|


Холестерин, триглицеридын хэмжээ нэмэгдэх

Хоолны шингэц муудах
Хоолонд дургүй болох
Хэвлийн хөндий усжих
Хэл өнгөртөх

Хэрлэг төст үений үрэвсэл, үе мөч өвдөх
Хэт хөлрөх
Цөсний хана зузаарсан


Цусны даралт ихдэх (ЦДИ)
Чихрийн шижингийн хэв шинж-1, 2 (ЧШХШ)
Элэг томрох


Элэг цэвэршүүлэх (элэг бохирдох)

Элэгний архаг үрэвсэл


Элэгний гаралтай хаван
Элэгний хатуурал
Элэгний хорт хавдар


Эстрогены давамгайлал (ЭД)
Зохимжтой ба зохимжгүй бүтээгдэхүүн
Хэрэглэх, эс хэрэглэх бүтээгдэхүүнүүд


Агил мөөг
Алтанзулын цомог


Алтантовчийн цомог
Амтат төмс
Амтат чинжүү

Анар жимсний цомог


Анарын үр жимс, хальс


Арзаахайны цомог
Артишокийн цомог


Багваахайны исгэсэн хандмал
Бадааны цомог

Барагшун
Британийн зоосонцэцэг


Бургасны цомог
Буржгар чөргөс


Бэришийн цомог

Газрын алим
Газрын лийр (булцуут цэцэг: гдх, булцуу)


Газрын самар


Галуун тавгийн цомог

Ганга, хотойн цомог


Гандбадрааны цомог


Гишүүнийн исгэсэн хандмал

Гожи үр жимс (чонон жимс)
Гоньдны цомог


Гүзээлзгэнийн цомог
Гүйлс (чангаанз)

Гүүн хөхийн цомог


Далайн байцааны цомог

Далбинга мөөг


Даливсын цомог

Долгионтсон гишүүнэ


Долоогонын цомог

Донтуулагч хоол хүнс, сэргээш


Дошонцгийн цомог


Дэрэвгэр хависгана


Задийн цомог

Зуун наст (зууннаст)


Игүүшингийн цомог


Инжбуурлын цомог
Иовын нулимс үр тариа

Их даливс

Их зулын цомог


Их тавансалаа


Их шүүдэргэнэ

Какао (хар шоколад)


Луу үр жимс

Луувангийн навч

Мажийн цомог


Мангостины үр жимс


Маралзгана

Мойлны цомог


Мүгзийн цомог


Нажид үр жимс

Наргил модны самар (тос, зөөлөн эдийн зоргодос)


Нарсны тоосонцортой нахиа, шилмүүс


Нимбэг жимс ба хальс


Ногоон цэцэгт байцаа (брокколи)
Нохойн хошуу
Нохойн хошууны цомог


Нугын шивэл


Оливийн цомог


Оливтой шүүдэргэнийн тос


Онгол мөөгний цомог


Өмхий шимэлдэг


Пагдгар бадаан
Палласын сүүт өвс (EFS)


Папайяны жимс


Помело жимс (том бэрсүүт жүрж)
Розмарины цомог


Сагадай будаа (Гурвалжин будаа)

Сармис

Сармисны исгэсэн бэлдмэл


Сарнайны цомог


Сибирийн өрөл


Сибирь тошлог барбарис


Сибирь хармагны үр жимс


Сибирь чөдөргөнө
Сиймхий алтанцэгцүүхэй

Сонгино


Судан сарнай


Сүгмэл


Сүрлийн цомог


Таримал артишок

Таримал туурам (цагаан лууван)


Таримал үсүү


Толбот арзаахай

Толгодын бударгана


Тошлогны цомог


Төлөгчийн цомог

Түрэг шош
Тэмээлжийн үрийн тос


Улааганын цомог

Улаан гоёо


Улаан тэс


Улаан тэсийн жимсний цомог


Улаан чавганы үр жимс

Усан үзэм, хатаамал үзэм

Үхрийн нүдний үр жимс, навч


Үхрийн нүдний цомог
Фруктоз ихээр агуулсан эрдэнэшишийн сироп (HFCS)


Хар үрт тэсийн жимс
Ховенийн цай


Хошуу тариа


Хошуу тарианы цомог


Хөвөнтийн цомог
Хөмүүл


Хулангийн ундаа
Хулууны зөөлөн эд


Хулууны үр, үрийн тос
Хумсанцэцгийн тос
Хунчирын цомог


Хурган гуа


Хусны мөөгний цомог

Хусны нахиа, навч, холтос


Хусны онгол мөөг (чага)
Хусны шүүс


Хуш самар, шилмүүс

Хушганы яс, тусгаарлагч хаалт


Хүрдэн дэгдгэнэ


Хүрэн манжин

Хэт боловсруулсан хоол хүнс

Хясаа мөөг

Цагаан будааны хальсны тос

Цагаан мөөг


Цагаан цэцэгт байцаа


Цайны шимэрс


Царсан гүүн хөх


Цахилдагны цомог


Цөсийн цомог


Цэгцүүхэйний цомог


Цэх галуун таваг

Час улаан долоогоно

Чихэр өвсний цомог


Чонон хармагны үр жимс


Чонын хэлний цомог


Чөдөргөнийн цомог


Шанц модны холтос (ШМХ)


Шанцны цомог


Шар будаа- Липотропное действие
-
Шар будаа элэгэнд хуримтлагдсан өөх тосыг шатаах үйлдэлтэй.

Шар буурцаг


Шар гааны үндэс
Шар гич
Шивүүрт цулихир


Шилмүүсний цомог


Шимэлдэгний цомог
Шинэсэрхүү бударгана (Загасгал)


Шүүдэргэнийн цомог

Эгэл алирс (аньс, анис)


Эгэл лошго (сүений цэцэг, навч)

Эгэл өмхий (эмт өвс)


Эгэл төлөгч өвс


Эмийн багваахай


Эрдэнэшишийн үр, сахал, тос


Эрдэнэшишийн цомог

Юнгарын тос


Ялгуун цээнийн үндэс, согоон сав


Ямаан сахал


Яншуйны цомог
Яшилдуу чацаргана
Эх сурвалж
Тэмдэглэгээний утга
Elegnii uuhshilt - Eleg uuhulsun uyed udaan hugatsaanii tursh yamar neg shinj temdeggui nuugdmal baidlaar yavagddag tal bii.
Hool und: Zagas, dalain hool, urgamliin tos, chatsarganiin tos, ugluunii kaash /hoshuu taria, erdeneshish, sagadai, tsagaan budaa, shar budaa/, toslog bagatai tarag, aarts, har talh, shivuurt tsulihiriin guril, chanasan buyuu jignesen mah, undug, tums, luuvan, huren manjin, tsetsegt baitsaa zereg hunsnii nogoo, zugiin bal, shar gaa, shants modnii holtos, jims, maalinga, huluunii ur, samar idne.
Elegend het achaalal uusgehguin tuld hooloo baga bagaar 5 udaa idne. Salataa oliviin tos, baigaliin esgesen alimiin shuus, nimbegeer amtalj baih.
Udurt 8-10 ayaga us uuna. Ulun deeree nimbegtei us uuna. Buils /changaanz/-iin jimsnii yasan dotorhi samriig nuntaglaj 7 honog ulun deeree bolon oroidoo idne.
Amindem, erdes bodis: TSair, “A”, “S” amindem.
Suvilliin chanartai zuvlumj (Treatment strategy-TS): Emchilgee, suvilgaa ni eleg, tsusaa tsevershuuleh, urevsel darah, uuh tos shataah, holyestyerin buuruulah, turah, darhlaa tetgehed chiglegdene.
SHuugeegui 1 hoolnii halbaga narantsetsgiin tosiig amandaa hiij 1-2 minut bailgaad nulimana. Ene ni engiin arga buguud tsus, eleg mash sain tsevershuuldeg aj.
Udriin deglem sain barimtlah, biyeiin tamir hiih, sportoor hicheelleh heregtei. Udurt 30 minut dasgal, hudulguun zaaval hiij baih. Aerobikeer hicheellevel ur duntei aj.
Bolj ugvul taivan amgalan baihiig hicheeh. Eleg, tsusuu uye uye ugaaj tsevershuulj baih heregtei.
Busadtai haritsuulahad hun bur oyuun sanaa, udamshil, setgets, hureelen bui orchin, niigmiin garliin huvid davtagdashgui uur uuriin gesen ontslogtoi baidag tul zoviur emgegiig onoshloh, emchlehdee edgeer huchin zuiliig hargalzaj uzne.
Haluutssanii daraa huiten us iheer zalgilj uuhgui. Utgun hatuulahgui baih. Oroi 19 tsagaas hoish yum idehgui baih.
Het iheer ideh, stryess, arhi, boov shoov zereg muu hool (junk food) zereg ni elegiig orvongoor ni erguulne gedgiig sana. - Ene zoviur emgeg ni daraahi nuhtsluuded uuseh magadlaltai. - Adiponyektin daavriin dutagdal - Autofag doroitoh, zogsongshih buyuu “uuriiguu zalgih” - Bodisiin soliltsoonii hamshinj (BSHSH buyuu MetS) - Buduun gedesnii sharhlaat urevsel (UC) - Vilson Konovaloviin uvchin - Jiremsen eh - Kushingiin uvchin - Noir bulchirhainii urevsel - Saahar bolon nuursus ihtei hool huns - Sogtuuruulah undaa uusan uyed - Taraaguur sudas toston hatuurah - Tulai - Hyelikobaktyer pilori nyangiin haldvar - Hudulguunii dutagdal - Hunii huhuntsriin virus (HPV) - Elegnii V virusiin urevsel (HBV) - Elegnii S virusiin urevsel - Em uuj esvel taria hiilgej baigaa (emiin gaj nuluu) - Ene zoviur emgegiin uyed daraahi gol shinj temdeg, simptomuud ilerdeg. - Am uruul huuraishih, omgorton hatah - Amnaas evgui uner unerteh - Arhag yadargaa, amarhan yadrah - Aris, nud sharlah - Arisnii tuuralt, usarhag tuuralt - Arisnii har tolbo, nasnii tolbo - Bainga evsheeh - Bambai bulchirhainii daavriin dutal (BBDD) - Baruun havirgan tushaa nurgij uvduh - Buuljis tsutgah (dotor muuhairah) - Buurnii ugshiltai havan - Guya ugzuguur jurjiin halis shig uuhluh (chuluujsan uuh) - Gedes duureh - D amindem (holyekalitsifyerol) - Zagatnaa - Zurh tomroh - Zurhnii havan - Zurhnii hatuural - Zurhnii tsus dutliin emgeg (IBS) - Ideet batga shovil, yum tuurah - Insulin dujrul - Nud argah, huuraishih - Nud ulaih - Undguvch uilanhaitah hamshinj (UUH buyuu PCOS) - Uuh tosnii bulchirhainii buldruu - Utgun hatah - Targalalt (turaah) - Tolgoi ergeh daivah - Umain bulchingiin horgui havdar - Uye much, zurhnii havhlagiin urevsel - Hatsar ulaih - Holyestyerin, triglitsyeridiin hemjee nemegdeh - Hoolnii shingets muudah - Hoolond durgui boloh - Hevliin hundii usjih - Hel ungurtuh - Herleg tust uyenii urevsel, uye much uvduh - Het hulruh - TSusnii hana zuzaarsan - TSusnii daralt ihdeh (TSDI) - CHihriin shijingiin hev shinj-1, 2 (CHSHHSH) - Eleg tomroh - Eleg tsevershuuleh (eleg bohirdoh) - Elegnii arhag urevsel - Elegnii garaltai havan - Elegnii hatuural - Elegnii hort havdar - Estrogyenii davamgailal (ED) - Heregleh, es heregleh buteegdehuunuud - Agil muug - Altanzuliin tsomog - Altantovchiin tsomog - Amtat tums - Amtat chinjuu - Anar jimsnii tsomog - Anariin ur jims, halis - Arzaahainii tsomog - Artishokiin tsomog - Bagvaahainii isgesen handmal - Badaanii tsomog - Baragshun - Britaniin zoosontsetseg - Burgasnii tsomog - Burjgar churgus - Berishiin tsomog - Gazriin alim - Gazriin liir (bultsuut tsetseg: gdh, bultsuu) - Gazriin samar - Galuun tavgiin tsomog - Ganga, hotoin tsomog - Gandbadraanii tsomog - Gishuuniin isgesen handmal - Goji ur jims (chonon jims) - Gonidnii tsomog - Guzeelzgeniin tsomog - Guils (changaanz) - Guun huhiin tsomog - Dalain baitsaanii tsomog - Dalbinga muug - Dalivsiin tsomog - Dolgiontson gishuune - Doloogoniin tsomog - Dontuulagch hool huns, sergeesh - Doshontsgiin tsomog - Derevger havisgana - Zadiin tsomog - Zuun nast (zuunnast) - Iguushingiin tsomog - Injbuurliin tsomog - Ioviin nulims ur taria - Ih dalivs - Ih zuliin tsomog - Ih tavansalaa - Ih shuudergene - Kakao (har shokolad) - Luu ur jims - Luuvangiin navch - Majiin tsomog - Mangostinii ur jims - Maralzgana - Moilnii tsomog - Mugziin tsomog - Najid ur jims - Nargil modnii samar (tos, zuulun ediin zorgodos) - Narsnii toosontsortoi nahia, shilmuus - Nimbeg jims ba halis - Nogoon tsetsegt baitsaa (brokkoli) - Nohoin hoshuu - Nohoin hoshuunii tsomog - Nugiin shivel - Oliviin tsomog - Olivtoi shuudergeniin tos - Ongol muugnii tsomog - Umhii shimeldeg - Pagdgar badaan - Pallasiin suut uvs (EFS) - Papaiyanii jims - Pomyelo jims (tom bersuut jurj) - Rozmarinii tsomog - Sagadai budaa (Gurvaljin budaa) - Sarmis - Sarmisnii isgesen beldmel - Sarnainii tsomog - Sibiriin urul - Sibiri toshlog barbaris - Sibiri harmagnii ur jims - Sibiri chudurgunu - Siimhii altantsegtsuuhei - Songino - Sudan sarnai - Sugmel - Surliin tsomog - Tarimal artishok - Tarimal tuuram (tsagaan luuvan) - Tarimal usuu - Tolbot arzaahai - Tolgodiin budargana - Toshlognii tsomog - Tulugchiin tsomog - Tureg shosh - Temeeljiin uriin tos - Ulaaganiin tsomog - Ulaan goyoo - Ulaan tes - Ulaan tesiin jimsnii tsomog - Ulaan chavganii ur jims - Usan uzem, hataamal uzem - Uhriin nudnii ur jims, navch - Uhriin nudnii tsomog - Fruktoz iheer aguulsan erdeneshishiin sirop (HFCS) - Har urt tesiin jims - Hovyeniin tsai - Hoshuu taria - Hoshuu tarianii tsomog - Huvuntiin tsomog - Humuul - Hulangiin undaa - Huluunii zuulun ed - Huluunii ur, uriin tos - Humsantsetsgiin tos - Hunchiriin tsomog - Hurgan gua - Husnii muugnii tsomog - Husnii nahia, navch, holtos - Husnii ongol muug (chaga) - Husnii shuus - Hush samar, shilmuus - Hushganii yas, tusgaarlagch haalt - Hurden degdgene - Huren manjin - Het bolovsruulsan hool huns - Hyasaa muug - TSagaan budaanii halisnii tos - TSagaan muug - TSagaan tsetsegt baitsaa - TSainii shimers - TSarsan guun huh - TSahildagnii tsomog - TSusiin tsomog - TSegtsuuheinii tsomog - TSeh galuun tavag - CHas ulaan doloogono - CHiher uvsnii tsomog - CHonon harmagnii ur jims - CHoniin helnii tsomog - CHudurguniin tsomog - SHants modnii holtos (SHMH) - SHantsnii tsomog - SHar budaa - SHar buurtsag - SHar gaanii undes - SHar gich - SHivuurt tsulihir - SHilmuusnii tsomog - SHimeldegnii tsomog - SHineserhuu budargana (Zagasgal) - SHuudergeniin tsomog - Egel alirs (anis, anis) - Egel loshgo (suyenii tsetseg, navch) - Egel umhii (emt uvs) - Egel tulugch uvs - Emiin bagvaahai - Erdeneshishiin ur, sahal, tos - Erdeneshishiin tsomog - YUngariin tos - YAlguun tseeniin undes, sogoon sav - YAmaan sahal - YAnshuinii tsomog - YAshilduu chatsargana - Iim temdeg ni emchilgeenii undur ur duntei buguud erdem shinjilgeenii turshilt, sudalgaagaar notlogdson bolohiig ilerhiilne. - Iim temdeg ni hunii biyed sain nuluutei gedeg ni sudalgaagaar notlogdson. Gehdee buhel urgamliin huvid avch uzvel 3 odtoi buteegdehuuniig arai guitsehgui aj. - Iim temdeg ni emchilgee, shim tejeeliin eyereg ur duntei bolohiig ilerhiilne. Golduu ardiin ulamjlalt praktikt olon zuun jiliin tursh urgun hereglegddeg turshlagatai. Turshiltiin amitan deer sudlagdaj sain ni togtoogdson. Uchigdriin ardiin emchilgeend heregledeg baisan emiin urgamal unuudur shinjleh uhaanaar notlogdson emchilgee boldog gedgiig sanaandaa avbal zohino. - Iim temdeg ni tuhain buteegdehuuniig heregleh uyed, yalanguyaa udaan hugatsaagaar hetruulen heregleh uyed zarim tohioldold uusej bolzoshgui gaj nuluug ileriilne. - Iim temdeg ni emcheer onoshlogdson uvchin, zovuuriin uyed tuhain buteegdehuuniig heregleh ni zohimjgui gedgiig ilerhiilne. - Hunsnii seveg zarmiin shosh - Fitostyerol (PS) - Pyekan samar, tos - Zes (Cu) bichil erdes bodis - TSusan dah kaliin dutagdal - Luunii nudnii ur jims
xs
sm
md
lg