Царсан гүүн хөх (цэцэг, навч)

Twinflower Skullcap (english)
Шлемник скордиелистный (ш. городчатый) (ру́сский)
Scutellaria scordifolia Fisch. Ex. Schrank. (latīna)

Эрсдэлгүй хэрэглэх арга: 1-3 амны хоолны халбагыг 400 мл усанд хийж зөөлөн гал дээр 3-4 минут буцалгаад 1-2 цаг хандалж, шүүнэ. Өдөрт 100 мл-аар хоолноос өмнө 2-3 удаа ууна.

Нэг удаагийн уулт: 21-28 хоног, завсарлага: 14 хоног.

Ургамлын амталгаа: Усан ханд нь бор шаргал өнгөтэй, үл ялиг гашуун амттай, элдэв үнэргүй.

Дараах зүйлст агуулагдана

• Гүүн хөхийн цомог
• Инжбуурлын цомог

Эмийн үйлдэл

Эмийн үндсэн үйлдэлүүдийг дараахь жагсаалтаар харуулъя.

• Агчилт тавиулах
• Айдас түгшүүр үргээх
• Биеийн шингэнийг шүлтжүүлэх (сөрөг PRAL)
• Дархлаа тэтгэх
• Залуужуулах (бие, цус, сэтгэл, арьс хөгшрөлтийг удаашруулах)
• Исэлдэлтийн стрессийг бууруулах (исэлдэлтийн түгшил)
• Мөөгөнцөр Кандида албиканс
• Мэдрэл дэмжих, хамгаалах
• Ой санамж, ой тогтоолт сайжруулах
• Өвдөлт намжаах
• Өвчний дараа түргэн тэнхрүүлэх
• Тайвшруулах
  • тайвшруулах |эмийн бамбайнаас илүү хүчтэй|
• Таргалалт (тураах)
• Уушгины клебсиелла нянгийн халдвар
• Үл исэлдүүлэх
• Үлдэгдэл сэг түүх буюу чөлөөт радикалуудыг саармагжуулах
• Үрэвсэл дарах (С реактив уургийг бууруулах: CRP, IL-6)
• Халуун бууруулах
• Ханиалга намжаах
• Харшил намжаах
• Химийн эмчилгээний хор, цацраг туяа болон цацраг идэвхит бодис гадагшлуулах
• Ходоод, гэдэс, бөөрний салст бүрхэвчийг цочироох
• Хоолны дуршил оруулах
• Хоолны шингэц сайжруулах
• Хордлого тайлах
  • архи, эмийн хордлого тайлах
• Хорт хавдарыг боймлох
• Хуримтлагдсан өөх тос шатаах
• Цөс хөөх
• Цус тогтоох
• Цус төлжүүлэх (улаан, цагаан эс, тромбоцит)
• Цус шингэрүүлэх
• Цусны бүлэгнэлийг нэмэгдүүлэх
• Цусны нөжрөлийг бууруулах, задлах (бүлэн арилгах бууруулах)
• Цусны эргэлтийг сайжруулах
• Шимэгч гадагшлуулах (туузан хорхой)
• Шээс туух
• Элэг хамгаалах
• Элэгийг эмийн хордлогоос хамгаалах
• Эм, ялзмаг хор гадагшлуулах
• Энтеровирүсийн халдвар
• Эхэс шавхрага гадагшлуулах

Зохимжтой ба зохимжгүй хэрэглээний заалт

Дараах зовуурь эмгэгт хэрэглэх ба эс хэрэглэх болой.

Эх сурвалж

• Encyclopedia of Mongolian Medicinal Plants by B.Boldsaikhan, 2500 жилийн өмнөөс судраар дамжсан биомэдээлэл, Тэргүүн дэвтэр, Түвэд-Латин-Монгол-Орос, Шүүн ариутгасан доктор (Sc.), проф. Ч.Санчир, Улаанбаатар, 2004
• У.Лигаа “Монголын уламжлалт эмнэлэгт эмийн ургамлыг хэрэглэх арга ба жор”, /Тэргүүн боть/, ЭМЯ, Монголын бурхан шашны төв Гандан Тэгчинлин хийд, Улаанбаатар, 1996
• Prescription for Herbal Healing, An Easy-to-Use A-to-Z Reference to Hundreds of Common Disorders and Their Herbal Remedies, 2002, USA
• Каталог продукции компаний “Coral Club International” и “Royal Bodycare” (RBC), 2005
• James A. Duke, Ph.D. Author of the Million-Copy Bestseller The Green Pharmacy Herbal handbook, Rodale Reach, USA, 2000
• U.Ligaa “Medicinal Plants of Mongolia Used in Mongolian Traditional Medicine”, 1994.
• Краткая энциклопедия лекарственных растений, Гитун Т.В., Киселенко Т.Е., Ростав-на-Дону, “Феникс”, 2005
• Ц.Хайдав Лекарственные растения в Монгольской медицине, Госиздательство, Улан-Батор, 1985.
• М.А.Гриневич “Информационный поиск перспективных лекарственных растений” Опыт изучения традиционной медицины стран Восточной Азии с помощью ЭВМ, Ленинград, “Наука”, Ленинградское отделение, 1990
• Геннадий Малахов, “Как излечить 200 самых распространенных болезней”, Генеша, Издательство “Сталкер”, Донецк, 2004
• Handbook of Medicinal Herbs James A. Duke With Mary Jo Bogenschutz-Godwin Judi duCellier Peggy-Ann K. Duke
• Анагаах арга билиг /Эрүүл аж төрөх ёсны мэдээлэл, сурталчилгааны сонин/, 2008 он, №09
• www.activeclub.com.ua
• www.st-medifarm.ru
• orthilia.ru
• en.wikipedia.org
• www.taiga.etnoshop.net
• www.researchgate.net
• www.livestrong.com
• paganpages.org
• altmedicine.about.com
• www.webmd.com
• www.medherb.ru
• sci-hub.se
• www.cje.net.cn
• www.sciencedirect.com
• www.researchgate.net
• bmcbiol.biomedcentral.com
• portal.num.edu.mn
• www.plantarium.ru

Тэмдэглэгээний утга

• 

  Ийм тэмдэг нь эмчилгээний өндөр үр дүнтэй бөгөөд эрдэм шинжилгээний туршилт, судалгаагаар нотлогдсон болохыг илэрхийлнэ.

• 

  Ийм тэмдэг нь хүний биед сайн нөлөөтэй гэдэг нь судалгаагаар нотлогдсон. Гэхдээ бүхэл ургамлын хувьд авч үзвэл 3 одтой бүтээгдэхүүнийг арай гүйцэхгүй аж.

• 

  Ийм тэмдэг нь эмчилгээ, шим тэжээлийн эерэг үр дүнтэй болохыг илэрхийлнэ. Голдуу ардын уламжлалт практикт олон зуун жилийн турш өргөн хэрэглэгддэг туршлагатай. Туршилтын амьтан дээр судлагдаж сайн нь тогтоогдсон. Өчигдрийн ардын эмчилгээнд хэрэглэдэг байсан эмийн ургамал өнөөдөр шинжлэх ухаанаар нотлогдсон эмчилгээ болдог гэдгийг санаандаа авбал зохино.

• 

  Ийм тэмдэг нь тухайн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэх үед, ялангуяа удаан хугацаагаар хэтрүүлэн хэрэглэх үед зарим тохиолдолд үүсэж болзошгүй гаж нөлөөг илэрийлнэ.

• 

  Ийм тэмдэг нь эмчээр оношлогдсон өвчин, зовуурийн үед тухайн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэх нь зохимжгүй гэдгийг илэрхийлнэ.