Цус алдах, гоожих, цус гоожимтгой

Blood loss (english)
Потерь крови или склонность к кровотечениям (ру́сский)
Цус гоожиж болзошгүй учир шалтгаанууд, эрсдэлт хүчин зүйлс (PCC, Pathogenesis буюу патогенез):
- Цусны бүлэгнэлийн фактор |факторы свертывания крови (белки, которые в большом количестве вырабатываются печенью и некоторыми клетками, покрывающими кровеносные сосуды с внутренней стороны)|
- Цус тээгч судаснууд нарийсах |сужение (сокращение) кровеносных сосудов|
- Элдэв халдвар |нян, вирус, шимэгч| гэх мэт болой.
Болзошгүй учир шалтгаанууд, эрсдэлт хүчин зүйлс
Энэ зовиур эмгэг нь дараахь нөхцлүүдэд үүсэх магадлалтай.
Андрогены илүүдэл (АИ)
Балнад буюу сальмонелла нянгийн халдвар- гэдэснээс
Бүдүүн гэдэсний хорт хавдар
Бүдүүн гэдэсний шархлаат үрэвсэл (UC)
Бэлгийн уруулын ба шулуун гэдэсний үү хэлбэрт ургацаг- хошногоноос цус гарах
Дэлүү хавдах томрох
Йод ба йод дутлын эмгэг (ЙДЭ)

К аминдэмийн дутагдал
Өндгөвч дайврын хоолойны үрэвсэл
Өндгөвч уйланхайтах хамшинж (ӨУХ буюу PCOS)
Прогестероны хомсдол (ПХ)
Серотонины хомсдол
Тараагуур судас тостон хатуурах

Тархины судасны цусан хангамжийн алдагдлын өвчлөлүүд (CVD)
Умайн булчингийн хоргүй хавдар
Умайн салсттай төст эд өөр эд эрхтэнд ургах
Умайн уйланхай (ургацаг)
Уреаплазма, микоплазмагийн нянгийн халдвар

Хемофили буюу цусны бүлэгнэл алдагддаг удамшлын өвчин
Химийн эмчилгээний хор, цацраг идэвхит бодис гадагшлуулах
Ходоод, хос, улаан хоолойны шархлаа (ХХУХШ)
Цардуулт төст амилоид уураг хуримтлагдах буюу амилоидоз өвчин

Цусны цагаан эсийн тоо ихсэх

Цусны ялтас хэт цөөрөх
Эбола вирусийн халдвар- дотуур цус алдах
Элэгний архаг үрэвсэл
Элэгний хатуурал
Эм ууж эсвэл тариа хийлгэж байгаа (эмийн гаж нөлөө)
Үндсэн зовуурь, шинж тэмдэг (болзошгүй хожмын үеийн)
Энэ зовиур эмгэгийн үед дараахь гол шинж тэмдэг, симптомууд илэрдэг.
Арьс хөхрөх
Бие сулрах
Бөөлжис цутгах (дотор муухайрах)
Бөөрний дутагдал
Буйлнаас цус гарах
Жирэмсэн эх
Зүрх томрох
Зүрхний агшилтгүйдэл- ихээр алдах
Зүрхний хэм түргэсэх
Толгой өвдөх, дүйрэх
Толгой эргэх дайвах
Хамраас цус гарах
Хорт хавдарыг боймлох
Хүний дархлаа хомсдолын вирус (ХДХВ буюу HIV)
Хэт хөлрөх
Цусны даралт багадах (ЦДБ)
Чонын хөрөвдөс (арьсны сүрьеэ)
Зохимжтой ба зохимжгүй бүтээгдэхүүн
Хэрэглэх, эс хэрэглэх бүтээгдэхүүнүүд
Агил мөөг 
Азийн жамъянмядагийн цэцэг, навч (шар удвал: TCB)

Алаг башир (цэцэг, навч)- умайнаас

Алоены сироп
Алтайн далан хальс (жимс, навч, холтос)
Алтанзулын цомог
Амтат чинжүү

Асганы бөөрөлзгөнө (навч, жимс)

Баг хонхонцэцэг (цэцэг, навч) - умайнаас цус алдах
Бага хотой (цэцэг, навч)- умайн

Барагшун
Британийн зоосонцэцэг
Бургаснавчит тавилгана (цэцэг, навч, тос)
Бууцайны навч
Бүрэлгэнэ
Галуун гичгэнэ
Гандбадрааны исгэсэн хандмал
Гашуун гуа (MC: жимсгэнэ, нахиа, навч, үр, үндэс)- умайн
Гичгэнийн цомог
Голгэсэр (тагийн голгэсэр)
Давирхайны хандмал
Далайн байцаа
Долгионтсон гишүүний шилбэ, үндэс - ХГЗ-ын цу алдах
Дөрвөлсөн мүгэз /регомбо/

Жавхаалаг башир (юмдүүжин)
Живээхэй шимэрс
Жинхэнэ байгалийн исгэсэн алимны шүүс
Жинхэнэ өрөмтүүл
Зөөлөн цагаан модны цэцэг
Зуун наст (зууннаст)

Игүүшингийн цомог 

Илдэн игүүшингийн навч
Их зулын цомог
Лаврын навч
Лидрийн хандмал
Мажийн цомог
Манжуур тэрэлж (LRD, далий ягаан: навч, цэцэг) 

Мойлны цомог
Монос (мойл)
Мөлхөө хошоонгор
Мүгзийн цомог
Наалданги гичгэнэ
Намгийн балби
Намгийн дүндэггарав
Намгийн зэдгэлж
Нангиад зээргэнэ
Нохойн хошуу (үр жимс, цэцэг, навч, үндэс) 

Нугын шивэл 

Нугын шимтэглэй (мягмансанжаа: цэцэг, навч, хааяа үндэс) - шулуун гэдэс, хамар, уушиг, умайнаас цус алдах
Одой сараана

Ойн гүзээлзгэнэ
Олслиг халгай (навч, үндэс, үр) - |хамрын, ходоодны, умайн|
Онгол мөөгний цомог
Өмхий шимэлдэг
Пагдгар бадаан
Саарал нүргэс
Саравгар туулайн тагнай (хайлаас навчит тавилгана: цэцэг, навч)
Сибирь сэрхэлиг (асганы бамбай: үндэс, гдх) 
Сибирь тошлог барбарис (жимс, навч, холтос, нутгийн нэршил: шар мод) 
Сибирь цүлдэгнүүр (үндэс)
Сиймхий алтанцэгцүүхэй (САЦ)

Сөд өвс
Сөөгөн боролзгоно 
Таримал хар үр, тос (NS: Дорнын адислалын үр)
Тарнын цомог
Төллүүр тарна
Түмэн навчит ортууз
Улааганын цомог
Улаан тэс
Улаан унаган туруу (цэцэг, навч: баавгайн чих)
Улаан хошоонгор (RC: нугын хошоонгор: цэцэг, навч)- түүнчлэн түр зуур умайн цус алдах - temporary vaginal spotting - временные вагинальные выделения


Улиангарын цомог
Урт навчит гандбадраа (цэцэг, навч)
Усан үзэм, хатаамал үзэм
Үлд өвс

Үслэг лошго (APL, тогоруу өвс: цэцэг, үр, навч, үндэс) - |гэдэсний, ходоодны, умайн, шүд, буйлны, шамбарамны|


Үхрийн нүдний цомог
Хадаасанцэцэг (баширцэцэг)
Хадны хаг (газрын хаг)
Халгайны тос
Халгайны цомог
Хар арц
Хар нэрс

Хар үрт чаргай 
Хос цуулбарт гинкгоны навч, үр
Хос шивүүрт улаагана (тэхийн шээг)
Хөдөөний бираага (цэцэг, навч, үр)
Хөх нэрс
Хулууны зөөлөн эд, хальс
Хусны туруу мөөг
Хусны хаг
Хуш мод (самрын идээ, яс, шилмүүс)- умайн: шилмүүс
Хушганы цомог
Хүрэн манжин
Хэвтээ дэгд (хөх дэгд: цэцэг, навч, үндэс)- умайн - метроррагия

Хэрчлээст бивлэнцэр
Цагаан бургас
Цагаан мажийн цэцэг, навч (тэмээн хоолой)
Цагаан түрүү (цагаан уул: цэцэг, навч)
Цагаан халгайны цомог
Цайны шимэрс
Царгас
Царс

Царсан гүүн хөх
Цацагт инжбуурал 
Цөс өвс
Цуулбар балдаргана
Чичигнүүр улиангар (холтос, навч, нахиа)
Чонын хэлний цомог
Шар манжингийн навч

Шархны шар (гүргэм шар намуу)
Шид модны самар
Шувуун тарна (бүднээн сүүл: цэцэг, навч) - |умай, шамбарам|


Эвэрт сэртэг 
Эгэл алирс (аньс, анис: үр жимс, навч)
Эгэл төлөгч өвс (AMF: цэцэг, навч)
Эгэл хахууна (орегано: навч)
Эмийн хошоон (цэцэг, навч)
Эрдэнэшишийн үр, сахал, тос
Ялгуун цээнэ (үндэс, навч, үр, согоон сав)
Ямаан сахал
Яргуйны цомог
Эх сурвалж
Тэмдэглэгээний утга


Ийм тэмдэг нь эмчилгээний өндөр үр дүнтэй бөгөөд эрдэм шинжилгээний туршилт, судалгаагаар нотлогдсон болохыг илэрхийлнэ.

Ийм тэмдэг нь хүний биед сайн нөлөөтэй гэдэг нь судалгаагаар нотлогдсон. Гэхдээ бүхэл ургамлын хувьд авч үзвэл 3 одтой бүтээгдэхүүнийг арай гүйцэхгүй аж.
Ийм тэмдэг нь эмчилгээ, шим тэжээлийн эерэг үр дүнтэй болохыг илэрхийлнэ. Голдуу ардын уламжлалт практикт олон зуун жилийн турш өргөн хэрэглэгддэг туршлагатай. Туршилтын амьтан дээр судлагдаж сайн нь тогтоогдсон. Өчигдрийн ардын эмчилгээнд хэрэглэдэг байсан эмийн ургамал өнөөдөр шинжлэх ухаанаар нотлогдсон эмчилгээ болдог гэдгийг санаандаа авбал зохино.
Ийм тэмдэг нь тухайн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэх үед, ялангуяа удаан хугацаагаар хэтрүүлэн хэрэглэх үед зарим тохиолдолд үүсэж болзошгүй гаж нөлөөг илэрийлнэ.

Ийм тэмдэг нь эмчээр оношлогдсон өвчин, зовуурийн үед тухайн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэх нь зохимжгүй гэдгийг илэрхийлнэ.