Олслиг халгай (навч, үндэс, үр)

Stinging nettle (english)
Листья и семена крапивы коноплевой (ру́сский)
Urtica cannabina (latīna)

Эрсдэлгүй хэрэглэх арга:

ҮНДЭС: Өдрийн хэрэглээ: 4-6 г. 1-2 ? амны хоолны халбага |20г|-ыг 300 мл усанд 5-8 минут буцалгаад 30 минут хандалж, шүүнэ. Өдөрт 50-100мл-аар хоолны өмнө 2 удаа ууна.

Үндэс, навч хавсарсан идээшмэл: 1 хоолны халбага үндэс, мөн 1 хоолны халбага үрийг 400 мл усанд хийж зөөлөн гал дээр хагас нь ширгэтэл буцалгаад шүүнэ. Өдөрт 30-60 мл-аар 3 удаа ууна.

НАВЧ: 1-2 амны хоолны халбагыг 350мл буцлам халуун усанд хийж халуун саванд хандалж, шүүнэ. Өдөрт ¼-½ аягаар хоолноос 30 минутын өмнө 3 удаа ууна. Зөгийн балаар амталж болно.

Нялх халгайны навчийг яншуй, ногоон сонгино, тахианы өндөг, цөцгийтэй найруулан хольж салат хийж иднэ.

Нунтагласан үр: 1-2 амны цайны халбагыг тараг, жимсний шүүс, эсвэл буцалсан усанд хийж, өдөрт 1-2 удаа ууна. Сүүнд чанаж ууж болно. Зөгийн балтай зуурч идэж болно. Сармис, бяслаг, хушганы самар, оливийн тостой зуурч нухаш хийж иднэ. Талханд хийж болно.

Эхлээд навчийг яваандаа үр ууна. Навч, үрийг янз бүрийн хоолонд бууцайны оронд хийж идэж болно. Ялангуяа, төмс, цагаан будаатай сайн зохицдог.

Шавших, угаах, хоолой, амаа зайлах, бигнүүр тавих байдлаар хэрэглэж болно.

Нэг удаагийн уулт: 21-30 хоног, завсарлага: 7-14 хоног.

Бүтээгдэхүүнд агуулагдана

• Анар жимсний цомог
  • навч, үндэс
• Бөөрөлзгөнийн цомог
• Дэгдгэнийн цомог
• Маалингын цомог
• Мажийн цомог
• Онгол мөөгний цомог
• Сарнайны цомог
  • навч
• Улааганын цомог
  • навч
• Улиангарын цомог
  • навч, үндэс
• Цахилдагны цомог

Эмийн үйлдэл

Эмийн үндсэн үйлдэлүүдийг дараахь жагсаалтаар харуулъя.

• Агчилт тавиулах
• Айдас түгшүүр үргээх
• Арьсанд өнгө зүс оруулах, цайруулах (гоо сайхан)
• Бамбай булчирхайг хамгаалах дэмжих
• Бие махбодыг тамиржуулах, тамир тэнхээ оруулах
• Биеийг гаднын хорт бодисоос цэвэршүүлэх
• Биеийн шингэнийг шүлтжүүлэх (сөрөг PRAL: хүчиллэг ихдэх эмгэг)
• Бөөр бэхжүүлэх, хамгаалах
  • бөөрийг эмийн хордлогоос хамгаалах
• Бөөр, шээсний зам цэвэршүүлэх
  • бөөр эмэнд хордох /үр/
• Бэлгийн чалх сайжруулах
  • үрийг ууна.
• Дархлаа тэтгэх
• Дасган зохицуулах
• Зүрх судсыг хамгаалах бэхжүүлэх
• Зүрхний хялгасан судасны ханыг бэхжүүлэх
• Инсулины ялгаруулалтыг дэмжих
• Исэлдэлтийн стрессийг бууруулах (исэлдэлтийн түгшил)
• Клостриди нянгийн халдвар
• Муу холестерин, триглицерид бууруулах (LDL)
• Ногоон идээт савханцрын нянгийн халдвар
• Нойр булчирхай хамгаалах
  • тамиржуулах
• Нүдний хараа сайжруулах
• Өвдөлт намжаах
• Судас нарийсгах
• Тав альфа редуктас энзем
  • үндэс нь боймлоно.
• Таргалалт (тураах)
• Туулгах
• Урам зориг оруулах
  • юм хийх сонирхолтой болгох
• Уушгины эд эсийг чангаруулах тамиржуулах
• Үл исэлдүүлэх
• Үлдэгдэл сэг түүх буюу чөлөөт радикалуудыг саармагжуулах
• Үлдэгдэл шээс багасах
• Үрэвсэл дарах (С реактив уургийг бууруулах: CRP, IL-6)
• Фитоэстрогены үүрэг гүйцэтгэх
• Хордлого тайлах
• Хорт хавдарыг боймлох
• Хуримтлагдсан өөх тос шатаах
• Хүүхдийн өсөлтийг дэмжих, хүүхдийг өндөр болгох
• Цөс хөөх
• Цөс шингэрүүлэх
• Цус өтгөрүүлэх
• Цус тогтоох
• Цус төлжүүлэх (улаан, цагаан эс, тромбоцит)
• Цус цэвэршүүлэх
• Цусны бүтцийг сайжруулах
• Цэр ховхлох
• Шээс туух
• Шээсний хүчлийг устгах буюу шимэгдүүлэх
• Элэг хамгаалах
  • элэгийг ялзмаг хор, хүнд металлаас хамгаалах
• Элэгний эд эсийг нөхөн төлжүүлэх
• Эм, ялзмаг хор гадагшлуулах
• Эрч хүч нэмэгдүүлэх
• Эшерихийн савханцар буюу гэдэсний нянгийн халдвар (Е-коли)

Зохимжтой ба зохимжгүй хэрэглээний заалт

Дараах зовуурь эмгэгт хэрэглэх ба эс хэрэглэх болой.

Эх сурвалж

• Шпиленя С.Е. Азбука природы, Изд., “Знание”, М., 1989
• Н.Мазнев, Женские болезни, Профилактика и лечение рстениями, Москва, АСС-Центр, 2005
• М.И.Рабинович “Лекарственные растения в ветеринарии”, Москва, россельхозиздат, 1981
• У.Лигаа, Б.Даваасүрэн, Н.Нинжил “Монгол орны эмийн ургамлыг өрнө дорнын анагаах ухаанд хэрэглэхүй”, /Харьцуулсан судалгаа/, Улаанбаатар, 2005
• Анагаах арга билиг /Эрүүл аж төрөх ёсны мэдээлэл, сурталчилгааны сонин/, 2007 он, №04 /112/
• James A. Duke, Ph.D. Author of the Million-Copy Bestseller The Green Pharmacy Herbal handbook, Rodale Reach, USA, 2000
• Анагаах арга билиг /Эрүүл аж төрөх ёсны мэдээлэл, сурталчилгааны сонин/, 2007 он, №08 /116/
• “Народный доктор”, Народные средства лечения и профилактики, ООО “Толока в России”, www.toloka.com №9 /271/ Май 2008 г.
• “Лиза” сэтгүүл, 2008 он, №37
• “Бабушкины рецепты” сонин, №29 /385/ Июль 2009
• “Здоровье” Аргументы и факты сонин, 2009 он, №39
• “Бабушкины рецепты” сонин, №09 /417/ Февраль 2010
• Анагаах арга билиг Эрүүл аж төрөх ёсны мэдээлэл, сурталчилгааны сонин №16 /169/ 2010
• “Народный лечебник” Всероссийская газета о народных средствах лечения №16 /232/ Август 2011
• Вестник ЗОЖ №05 /451/ 2012
• Handbook of Medicinal Herbs James A. Duke With Mary Jo Bogenschutz-Godwin Judi duCellier Peggy-Ann K. Duke
• www.kladovayalesa.ru
• www.u-lekar.ru
• basis-of-life.ru
• cedarmountainherbs.com
• www.herbsociety.org.uk
• www.mplants.org.ua
• www.medn.ru
• akviloncenter.ru
• www.herballegacy.com
• www.herbalist-alchemist.com
• www.henriettes-herb.com
• www.rxlist.com
• www.iherb.com
• www.medicinenet.com
• www.frontiersin.org
• www.healthline.com
• kiberis.ru
• rskrf.ru
• style.rbc.ru
• ru.wikipedia.org
• www.picturethisai.com
• www.championat.com
• www.gastronom.ru
• species.wikimedia.org

Тэмдэглэгээний утга

• 

  Ийм тэмдэг нь эмчилгээний өндөр үр дүнтэй бөгөөд эрдэм шинжилгээний туршилт, судалгаагаар нотлогдсон болохыг илэрхийлнэ.

• 

  Ийм тэмдэг нь хүний биед сайн нөлөөтэй гэдэг нь судалгаагаар нотлогдсон. Гэхдээ бүхэл ургамлын хувьд авч үзвэл 3 одтой бүтээгдэхүүнийг арай гүйцэхгүй аж.

• 

  Ийм тэмдэг нь эмчилгээ, шим тэжээлийн эерэг үр дүнтэй болохыг илэрхийлнэ. Голдуу ардын уламжлалт практикт олон зуун жилийн турш өргөн хэрэглэгддэг туршлагатай. Туршилтын амьтан дээр судлагдаж сайн нь тогтоогдсон. Өчигдрийн ардын эмчилгээнд хэрэглэдэг байсан эмийн ургамал өнөөдөр шинжлэх ухаанаар нотлогдсон эмчилгээ болдог гэдгийг санаандаа авбал зохино.

• 

  Ийм тэмдэг нь тухайн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэх үед, ялангуяа удаан хугацаагаар хэтрүүлэн хэрэглэх үед зарим тохиолдолд үүсэж болзошгүй гаж нөлөөг илэрийлнэ.

• 

  Ийм тэмдэг нь эмчээр оношлогдсон өвчин, зовуурийн үед тухайн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэх нь зохимжгүй гэдгийг илэрхийлнэ.