Зүрхний цус дутлын эмгэг (ИБС)
|зүрхний титэм судасны бөглөрөл|
Үндсэн зовиур шинж тэмдэг: зүүн гар, мөр, дал, доод эрүүгээр өвдөх зэрэг болно.
Хоол унд: Өөх тос багатай үхрийн мах, тахиа, сүү, тараг, аарц, йогурт идэж бай.
Өдөрт доор хаяж 2 хоолны халбага ургамлын тос /чидун жимс, наранцэцэг, наргил модны тос/.
Үл ханасан өөхний хүчил, далайн загас, самар, хулууны болон наранцэцгийн үр идэж бай.
Бүдүүн хивэг бүхий талх, гадил жимс, нохойн хошуу, эрдэнэшиш, гүйлс, үзэм, хар чавга, хасарваанийн жимс иднэ.
Холестреринийг бууруулахад хүнсний эслэг /клетчатка, пищевые волокна/ их үүрэг гүйцэтгэнэ. Өдөрт 10 г хүнсний эслэг идээд байхад зүрх судасний өвчний эрсдлийг үлэмж бууруулна. Дараах хүнсний ислэг ихтэй бүтээгдэхүүнийг хэрэглэнэ. Үүнд:
- Бүхэл үр тариа
- Түрэг шош
- Хивэг
- Усан үзэм
- Алим
- Хатаасан жимс ногоо
Загас, далайн бүтээгдэхүүн маш чухал. Түүнчлэн өдөр бүр 30 мл улаан дарс ууж болно.
Аминдэм, эрдэс бодис: “Е”, “В”, “С” аминдэм, загасны тос, шаргаа, сармис, кали, магни.
В-9: Өдөрт 200 мкг /хөхүүл болон жирэмсэн бол 600 мкг/ В-9 аминдэм буюу фолийн хүчил идэх хэрэгтэй. Түүний гол эх үүсвэр нь ногоон өнгийн хүнсний ногоо, бууцай, яншуй, жүржийн шүүс, зэвэг зарам юм.
Сувиллын чанартай зөвлөмж: Өдөрт 30 минут биеийн тамир хийх /шогших, усанд сэлэх, цанаар гулгах, унадаг дугуй унах гэх мэт/, спорт, дасгал, хөдөлгөөн тогтмол сайн хийвэл зохино.
Лууванг зүсээд зүрхэн тушаа газраа ургаж байгаа юм шиг байрлалаар жин тавьж унтаж болно.
Болзошгүй учир шалтгаанууд, эрсдэлт хүчин зүйлс
Энэ зовиур эмгэг нь дараахь нөхцлүүдэд үүсэх магадлалтай.
Үндсэн зовуурь, шинж тэмдэг (болзошгүй хожмын үеийн)
Энэ зовиур эмгэгийн үед дараахь гол шинж тэмдэг, симптомууд илэрдэг.
Зохимжтой ба зохимжгүй бүтээгдэхүүн
Хэрэглэх, эс хэрэглэх бүтээгдэхүүнүүд

Азийн жамъянмядагийн цэцэг, навч (шар удвал: TCB)

Амтат туулайн бөөрний самар

Амтат чинжүү
Асганы бөөрөлзгөнө (навч, жимс)

Банан жимс (гадил)
Бууцайны цомог
Газрын лийр (булцуут цэцэг: гдх, булцуу)

Гиннал агч (хар мөрний агч: навч, холтос)

Гожи үр жимс (чонон жимс)


Гүзээлзгэнийн цомог

Гүйлсийн үр жимс (чангаанз)


Гүүн хөхийн цомог
Далайн байцаа
Далан хальсын цомог
Дөрвөн навчит сараалж

Дэрэвгэр хависгана


Зангууны цомог
Зөгийн тоосонцор

Зөөлөн цагаан модны цэцэг
Зэлэн зангуу
Идрээ

Кешью самар

Макадами самар

Мангостины үр жимс

Манжуур тэрэлж
Модны чихт мөөг (хатаасан хар мөөг)
Мухар цагаан


Намгийн дүндэггарав

Нангиад галгана (бага галгана буюу “амьдралын амтлагч”)

Натто


Ойн гүзээлзгэнэ

Өргөст самархай

Пагдгар бадаан
Сараанын цомог
Сарвууны цомог


Сарьслаг хунчир


Сибирь тошлог барбарис


Сибирь цүлдэгнүүр (үндэс)
Сибирь чөдөргөнө (цэцэг, шилбэ, навч)

Таримал гоньд
Том цүлдмэг мөөг
Түрэг шош
Улаан гоёо


Улаан тэс

Улаан чавганы үр жимс
Усан үзмийн исгэсэн шүүс
Усан үзмийн үрийн тос


Үнэгэн сүүлхэй лидэр


Үсхий нохойн хэл (тэмээн ангалзуур)
Фруктоз ихээр агуулсан эрдэнэшишийн сироп (HFCS)
Хар нэрс

Хар үрт тэсийн жимс

Хошуу тариа (овъёс)-ны үр, ногоон навч, сүрэл

Хулууны зөөлөн эд, хальс


Хунчирын цомог
Хусны нахиа, навч, холтос
Хушганы самрын идээ

Хэвтээ дэгд (хөх дэгд: цэцэг, навч, үндэс)


Цэгцүүхэйний цомог

Цэх галуун таваг


Час улаан долоогоно

Чихэр өвс
Чөдөргөнийн цомог
Шанц модны холтос (ШМХ)
Шар гааны үндэс

Шар гонтог

Шар тос
Шид модны самар

Шилмүүсний цомог

Эдельвейсийн коктейль
Эмийн балууна

Эмийн бамбай


Эмийн хошооны цэцэг, навч


Яргуйны цомог


Яшилдуу чацаргана
Эх сурвалж
Тэмдэглэгээний утга
- Бугын цусан эвэр (EVA)
- Эгэл голт бор (SV: цэцэг, навч, нахиа, холтос)
- Алаг башир (цэцэг, навч)
- Гиннал агч (хар мөрний агч: навч, холтос)
- Одой харгана (алтан харгана: холтос, үндэс, цэцэг)
- Гашуун гуа (MC: жимсгэнэ, нахиа, навч, үр, үндэс)
- Интоорын тос
- Сибирь сэрхэлиг (үндэс, гдх: асганы бамбай)
- Жижиг навчит далан хальс (мөчир, цэцэг, навч, холтос)
- Сибирь цүлдэгнүүр (үндэс)
Zurhnii tsus dutliin emgeg (IBS) - |zurhnii titem sudasnii buglurul|
Undsen zoviur shinj temdeg: zuun gar, mur, dal, dood eruugeer uvduh zereg bolno.
Hool und: Uuh tos bagatai uhriin mah, tahia, suu, tarag, aarts, iogurt idej bai.
Udurt door hayaj 2 hoolnii halbaga urgamliin tos /chidun jims, narantsetseg, nargil modnii tos/.
Ul hanasan uuhnii huchil, dalain zagas, samar, huluunii bolon narantsetsgiin ur idej bai.
Buduun hiveg buhii talh, gadil jims, nohoin hoshuu, erdeneshish, guils, uzem, har chavga, hasarvaaniin jims idne.
Holyestryeriniig buuruulahad hunsnii esleg /klyetchatka, pishchyeviiye volokna/ ih uureg guitsetgene. Udurt 10 g hunsnii esleg ideed baihad zurh sudasnii uvchnii ersdliig ulemj buuruulna. Daraah hunsnii isleg ihtei buteegdehuuniig hereglene. Uund:
Buhel ur taria
Tureg shosh
Hiveg
Usan uzem
Alim
Hataasan jims nogoo
Zagas, dalain buteegdehuun mash chuhal. Tuunchlen udur bur 30 ml ulaan dars uuj bolno.
Amindem, erdes bodis: “YE”, “V”, “S” amindem, zagasnii tos, shargaa, sarmis, kali, magni.
V-9: Udurt 200 mkg /huhuul bolon jiremsen bol 600 mkg/ V-9 amindem buyuu foliin huchil ideh heregtei. Tuunii gol eh uusver ni nogoon ungiin hunsnii nogoo, buutsai, yanshui, jurjiin shuus, zeveg zaram yum.
Suvilliin chanartai zuvlumj: Udurt 30 minut biyeiin tamir hiih /shogshih, usand seleh, tsanaar gulgah, unadag dugui unah geh met/, sport, dasgal, hudulguun togtmol sain hiivel zohino.
Luuvang zuseed zurhen tushaa gazraa urgaj baigaa yum shig bairlalaar jin tavij untaj bolno. - Ene zoviur emgeg ni daraahi nuhtsluuded uuseh magadlaltai. - Adiponyektin daavriin dutagdal - Ger buliin udamshil - Dontuulagch hool huns, sergeesh - Kofye - Noirguidel - Saahar bolon nuursus ihtei hool huns - Syelyenii dutagdal - Surguu - Setgel tugshih emgeg (setgel tugshuur, zovnil) - Targalalt (turaah) - Hyelikobaktyer pilori nyangiin haldvar - TSusan dahi holyestyerin, triglitsyerid ihdelt - TSusnii daralt ihdeh (TSDI) - TSusnii ergelt muudah - CHihriin shijingiin hev shinj-1, 2 (CHSHHSH) - Elegnii uuhshilt (ElU) - Ene zoviur emgegiin uyed daraahi gol shinj temdeg, simptomuud ilerdeg. - Arhag stryess - Arhag yadargaa, amarhan yadrah (hariu tasrah) - Bodisiin soliltsoonii hamshinj (BSHSH buyuu MetS) - Buuljis tsutgah (dotor muuhairah) - Gar, hul badairah chimchgeneh jirvegeneh met medrehuin uurchlult - Dotor bachuurah (davchdah) - Zurh delseh - Zurh tomroh - Zurhnii dutmagshil, sulral (CHF) - Zurhnii hem aldagdah - Zurhnii hem turgeseh - Zurheer hatguulah buyuu zurhnii bah - Tolgoi ergeh daivah - Uhaan aldaj unah - Havagnah - TSeejeer uvduh - Heregleh, es heregleh buteegdehuunuud - Aziin jam'yanmyadagiin tsetseg, navch (shar udval: TCB) - Amtat tuulain buurnii samar - Amtat chinjuu - Asganii buurulzgunu (navch, jims) - Banan jims (gadil) - Buutsainii tsomog - Gazriin liir (bultsuut tsetseg: gdh, bultsuu) - Ginnal agch (har murnii agch: navch, holtos) - Goji ur jims (chonon jims) - Guzeelzgeniin tsomog - Guilsiin ur jims (changaanz) - Guun huhiin tsomog - Dalain baitsaa - Dalan halisiin tsomog - Durvun navchit saraalj - Derevger havisgana - Zanguunii tsomog - Zugiin toosontsor - Zuulun tsagaan modnii tsetseg - Zelen zanguu - Idree - Kyeshiyu samar - Makadami samar - Mangostinii ur jims - Manjuur terelj - Modnii chiht muug (hataasan har muug) - Muhar tsagaan - Namgiin dundeggarav - Nangiad galgana (baga galgana buyuu “amidraliin amtlagch”) - Natto - Oin guzeelzgene - Urgust samarhai - Pagdgar badaan - Saraaniin tsomog - Sarvuunii tsomog - Sarislag hunchir - Sibiri toshlog barbaris - Sibiri tsuldegnuur (undes) - Sibiri chudurgunu (tsetseg, shilbe, navch) - Tarimal gonid - Tom tsuldmeg muug - Tureg shosh - Ulaan goyoo - Ulaan tes - Ulaan chavganii ur jims - Usan uzmiin isgesen shuus - Usan uzmiin uriin tos - Unegen suulhei lider - Ushii nohoin hel (temeen angalzuur) - Fruktoz iheer aguulsan erdeneshishiin sirop (HFCS) - Har ners - Har urt tesiin jims - Hoshuu taria (ov'yos)-nii ur, nogoon navch, surel - Huluunii zuulun ed, halis - Hunchiriin tsomog - Husnii nahia, navch, holtos - Hushganii samriin idee - Hevtee degd (huh degd: tsetseg, navch, undes) - TSegtsuuheinii tsomog - TSeh galuun tavag - CHas ulaan doloogono - CHiher uvs - CHudurguniin tsomog - SHants modnii holtos (SHMH) - SHar gaanii undes - SHar gontog - SHar tos - SHid modnii samar - SHilmuusnii tsomog - Edyelivyeisiin koktyeili - Emiin baluuna - Emiin bambai - Emiin hoshoonii tsetseg, navch - YArguinii tsomog - YAshilduu chatsargana - Iim temdeg ni emchilgeenii undur ur duntei buguud erdem shinjilgeenii turshilt, sudalgaagaar notlogdson bolohiig ilerhiilne. - Iim temdeg ni hunii biyed sain nuluutei gedeg ni sudalgaagaar notlogdson. Gehdee buhel urgamliin huvid avch uzvel 3 odtoi buteegdehuuniig arai guitsehgui aj. - Iim temdeg ni emchilgee, shim tejeeliin eyereg ur duntei bolohiig ilerhiilne. Golduu ardiin ulamjlalt praktikt olon zuun jiliin tursh urgun hereglegddeg turshlagatai. Turshiltiin amitan deer sudlagdaj sain ni togtoogdson. Uchigdriin ardiin emchilgeend heregledeg baisan emiin urgamal unuudur shinjleh uhaanaar notlogdson emchilgee boldog gedgiig sanaandaa avbal zohino. - Iim temdeg ni tuhain buteegdehuuniig heregleh uyed, yalanguyaa udaan hugatsaagaar hetruulen heregleh uyed zarim tohioldold uusej bolzoshgui gaj nuluug ileriilne. - Iim temdeg ni emcheer onoshlogdson uvchin, zovuuriin uyed tuhain buteegdehuuniig heregleh ni zohimjgui gedgiig ilerhiilne. - Bugiin tsusan ever (EVA) - Egel golt bor (SV: tsetseg, navch, nahia, holtos) - Alag bashir (tsetseg, navch) - Odoi hargana (altan hargana: holtos, undes, tsetseg) - Gashuun gua (MC: jimsgene, nahia, navch, ur, undes) - Intooriin tos - Sibiri serhelig (undes, gdh: asganii bambai) - Jijig navchit dalan halis (muchir, tsetseg, navch, holtos)
xs
sm
md
lg