Сэтгэл зовнил (сэтгэл түгшүүр)
Хоол унд: Ер нь хоол болон амьдралын хэв шинжийг бүрэн өөрчлөх хэрэгтэй. Хоолоо бага багаар олон удаа идэх хэрэгтэй бна.
Бууцай, хулууны үр, хошуу тариа, хушга, буйлсын самар |серотонин, допамин ялгаруулна|, түрэг шош |триптофан ялгаруулна|, нимбэг, хүрэн манжин, төрөл бүрийн жимс |үл исэлдүүлэгчид, С аминдэмээр баялаг|, хүнсний ногоо, бөөрөнхий байцаа, лууван, амтат төмс, вандуй, шар гаа |AD/PD|, хар шоколад хэрэглэнэ. Бүхэл үрийн тариа, пробиотик хүнс, исгэсэн хоол унд /хоёрдах уураг тархинд үлэмж тустай: даршилсан байцаа/, загас, тослог багатай сүү хэрэглэж, ус ихээр ууна.
Үрэвсэл намжаагч хоол хүнс түлхүү хэрэглэх: чиа, маалингын үр, тос, загас, наргил модны самрын тос.
Эслэг ихтэй хоол хүнс: артишок, хүрэн манжин, багваахайны навч, лууван.
Аминдэм, эрдэс бодис: Магни |унтахын өмнө ууна|, селени |бразил самар|, “В” бүлгийн аминдэм, “С”, “Д” аминдэм.
Түүнчлэн Л- глютамин |L-Glutamine| хэмээх амин хүчил ууна. Энэхүү амин хүчил нь сэтгэл зовнилыг бууруулдаг гамма аминобутирийн хүчил |GABA| хэмээх мэдрэлийн эд эсийг төрүүлнэ, чихэр саахар, архи хэрэглэх хүслийг бууруулна. Удамшилын онцлогоос шалтгаалан зарим хүн Л- глютамин амин хүчил хэрэглэхээр сэтгэл зовнил нь улам сэдэрч болзошгүй тул ийм нөхцөлд шууд зогсоох хэрэгтэй.
Ажил тань таныг зовоогоод байвал та ажлаа сольж, өөрчилж болно.
Фейсбоокт зарцуулах цагаа багасгах.
Сувиллын чанартай зөвлөмж (Clinical protocol – CP буюу клинический протокол): Эмчилгээ, сувилгаа нь товчдоо эрүүл зохистой хооллох, дасгал хөдөлгөөн хийх, нийгэмших, биеэ тайвшруулах, залбирах, стрессээ удирдах, сайн амарч сурах, стрессээс бүрэн ангижирвал дээр дурдсан зовуурь мэдрэмж бүрэн алга болно гэж бодож сурах, ХГЗ-д өнгөр тогтоох, сайхан унтаж амрах, зөвхөн сэтгэл зовнилыг бус биеийн ерөнхий эрүүл мэндийг эрс сайжруулахад чиглэнэ.
Өдрийн хоолны болон ажил, амралтын дэглэм сайн баримтлах, дасгал хөдөлгөөн, биеийн тамир хийх, спортоор хичээллэх, усанд сэлэх, йога |дасгалын зургийг нүүрэнд тавив|, иллэг, бясалгал хийнэ. Бүтэн биеийн бариа засал их сайн. Бумба тавьж болно.
Өдөр бүр 30 минут явган явах, шогшиж явбал илүү үр дүнтэй.
Халуун, хүйтэн усанд болон саунд орж байх. Дугуй унаж болно. Эсвэл халуун бүлээн усанд хөлөө 10-15 минут дүрнэ. Батраш эсвэл лавандрын тостой иллэг хийвэл сайн. Өглөөдөө булчин сунгах дасгалууд хийж байх.
Айдас төрөх ч юм уу эсвэл аймаар хэцүү мэдрэмж төрж байсан ч тэр нь түр зуурын мэдрэмж байдаг гэдгийг санах хэрэгтэй.
Болзошгүй учир шалтгаанууд, эрсдэлт хүчин зүйлс
Энэ зовиур эмгэг нь дараахь нөхцлүүдэд үүсэх магадлалтай.
Үндсэн зовуурь, шинж тэмдэг (болзошгүй хожмын үеийн)
Энэ зовиур эмгэгийн үед дараахь гол шинж тэмдэг, симптомууд илэрдэг.
Айдас түгшүүр үргээх
Ам уруул хуурайших, омгортон хатах

Амар тайван байж чадахгүй байх
Амьсгал түргэсэх олшрох (амьсгаадах)


Бие арзайх, эвгүйрхэх, чихүүрхэх


Бие сулрах


Бөөлжис цутгах (дотор муухайрах)
Булчин татагнах, чичрэх


Булчин шөрмөс өвдөх, дутуу агчих
Бэлгийн сулрал (ED: шодойн хөвчрөх үйл ажиллагааны гажуудал)


Гар, хөл бадайрах чимчгэнэх жирвэгэнэх мэт мэдрэхүйн өөрчлөлт
Гар, хөл даарах
Гар, хөл халуу шатах
Дархлаа сулрах
Загатнаа
Зүрх дэлсэх
Зүрхний хэм түргэсэх
Зүрхний цус дутлын эмгэг (ИБС)
Мэгдэж сандрах
Мэдрэлийн гаралтай арьсны харшил

Нойргүйдэл

Өглөө эрт сэрэх
Стрептококкын нянгийн халдвар
Толгой эргэх дайвах
Улигт бодол буюу албадмал үйлдлийн эмгэг (OCD)


Ходоод гэдэс хямрах
Ходоод, хос, улаан хоолойны шархлаа (ХХУХШ)
Хоол шингэхгүй байх
Хоолны шингэц муудах
Хоолны шингэц сайжруулах
Хоолойн дээр юм торох
Хоолойны ангина


Хөдлөхөөс дургүй хүрэх
Хэрлэг төст үений үрэвсэл, үе мөч өвдөх
Хэт хөлрөх


Хэт хөлрөхийг бууруулах
Хэхрүүлэх гашуун юмаар гульгих


Чимээ шуугиан чихэнд чийртэй байх, гэрэл, үнэрт хэт мэдрэмтгий болох
Шалтгаангүй турах
Ширхэглэг булчингийн өвдөлт (FMS)
Эмийн үйлдэл
Эмийн үндсэн үйлдэлүүдийг дараахь жагсаалтаар харуулъя.
Зохимжтой ба зохимжгүй бүтээгдэхүүн
Хэрэглэх, эс хэрэглэх бүтээгдэхүүнүүд

Алтангагнуур

Амтат базилик (навч)

Амтат жүржийн үр жимс, хальс


Амтат төмс
Багваахайны исгэсэн хандмал

Барагшун


Бивлэнцрийн цомог
Босоо гичгэнийн цомог
Бөлжиргөнийн цомог
Бөөрөлзгөнийн исгэсэн хандмал


Бөөрөнхий байцаа

Бразил самар

Бумба тавих


Бунгийн цахилдагны гдх, үндэс


Бууцайны навч
Бүрэлгэнэ


Бясалгал, йога
Вандуй
Ганга, хотойн цомог


Гангын цомог
Гандбадрааны исгэсэн хандмал
Гандбадрааны цомог


Гишүүнийн исгэсэн хандмал
Гоёоны цомог

Гожи үр жимс (чонон жимс)
Гүнжидийн үр, тос

Гүүн хөхийн цомог


Далайн байцаа
Далан хальс

Долоогонын цомог
Задийн цомог
Задь

Зажилуурганын тос
Зөөлөн цагаан модны цэцэг
Зөрөгцэцгийн цомог
Зэс (Cu) бичил эрдэс бодис

Идэшний намууцэцгийн үр


Инжбуурлын цомог


Исгэсэн алимны шүүс
Какао (хар шоколад)
Лавандир

Лаврын навч
Лийрийн цомог
Лууны сарвуу (Ташуур өвс)

Маралзганын цэцэг
Мате

Мөлхөө ганга


Нажид үр жимс
Нангиад галгана (бага галгана буюу “амьдралын амтлагч”)

Нигүүрсийн цомог
Нимбэг жимс ба хальс


Ногоон цэцэгт байцаа (брокколи)
Одой сараана

Оливтой гангын тос
Онгол мөөгний цомог

Өргөст самархай

Папайяны жимс
Пробиотик бүтээгдэхүүн
Ройбас (Улаан сөөгний навч)
Сагадай будаа (Гурвалжин будаа)


Сиймхий алтанцэгцүүхэй

Сонгинын хальс

Сөөгөн перилла буюу гүнжидийн навч

Судан сарнай

Таримал үсүү

Таримал хар үр, тос (NS: Дорнын адислалын үр)
Ташуурын цомог


Том цүлдмэг мөөг

Тосны моринганы навч (MO)
Төлөгчийн цомог
Турчаниновын яргуй


Түрэг шош


Улааганын цомог
Улаан гоёо

Улаан чавганы үр жимс
Улиангарын цомог
Усан үзмийн исгэсэн шүүс
Үсүүний цомог
Фейхоа жимсгэнэ

Хадаасанцэцэг (баширцэцэг)


Хайлаасны холтос
Халгайны тос

Хар перец

Хар үрт тэсийн жимс
Хар чавга


Хос цуулбарт гинкгоны навч, үр


Хошуу тариа (овъёс)-ны үр, ногоон навч, сүрэл
Хошуу тарианы цомог

Хөх удвал
Хунчирын цомог

Хусны туруу мөөг
Хушганы самрын идээ


Цагаан гаа

Царсан гүүн хөх
Цооргонын цомог
Цээнийн цомог

Час улаан долоогоно
Чацарганын цомог

Чиа үр


Чихэр өвс
Чихэр өвсний цомог

Шар будаа


Шар гааны үндэс
Шилмүүсний цомог

Шүүдэргэнийн цомог
Эгэл төлөгч өвс
Эгэл хахууна


Эмийн алтантовч
Эмийн бамбай
Эмийн нигүүрс
Эмийн розмарин

Эмийн хошооны цэцэг, навч
Яшилдуу чацаргана
Эх сурвалж
Тэмдэглэгээний утга
Setgel zovnil (setgel tugshuur) - Hool und: YEr ni hool bolon amidraliin hev shinjiig buren uurchluh heregtei. Hooloo baga bagaar olon udaa ideh heregtei bna.
Buutsai, huluunii ur, hoshuu taria, hushga, builsiin samar |syerotonin, dopamin yalgaruulna|, tureg shosh |triptofan yalgaruulna|, nimbeg, huren manjin, turul buriin jims |ul iselduulegchid, S amindemeer bayalag|, hunsnii nogoo, buurunhii baitsaa, luuvan, amtat tums, vandui, shar gaa |AD/PD|, har shokolad hereglene. Buhel uriin taria, probiotik huns, isgesen hool und /hoyordah uurag tarhind ulemj tustai: darshilsan baitsaa/, zagas, toslog bagatai suu hereglej, us iheer uuna.
Urevsel namjaagch hool huns tulhuu heregleh: chia, maalingiin ur, tos, zagas, nargil modnii samriin tos.
Esleg ihtei hool huns: artishok, huren manjin, bagvaahainii navch, luuvan.
Amindem, erdes bodis: Magni |untahiin umnu uuna|, syelyeni |brazil samar|, “V” bulgiin amindem, “S”, “D” amindem.
Tuunchlen L- glyutamin |L-Glutamine| hemeeh amin huchil uuna. Enehuu amin huchil ni setgel zovniliig buuruuldag gamma aminobutiriin huchil |GABA| hemeeh medreliin ed esiig turuulne, chiher saahar, arhi heregleh husliig buuruulna. Udamshiliin ontslogoos shaltgaalan zarim hun L- glyutamin amin huchil heregleheer setgel zovnil ni ulam sederch bolzoshgui tul iim nuhtsuld shuud zogsooh heregtei.
Ajil tani taniig zovoogood baival ta ajlaa solij, uurchilj bolno.
Fyeisbookt zartsuulah tsagaa bagasgah.
Suvilliin chanartai zuvlumj (Clinical protocol – CP buyuu klinichyeskii protokol): Emchilgee, suvilgaa ni tovchdoo eruul zohistoi hoolloh, dasgal hudulguun hiih, niigemshih, biyee taivshruulah, zalbirah, stryessee udirdah, sain amarch surah, stryessees buren angijirval deer durdsan zovuuri medremj buren alga bolno gej bodoj surah, HGZ-d ungur togtooh, saihan untaj amrah, zuvhun setgel zovniliig bus biyeiin yerunhii eruul mendiig ers saijruulahad chiglene.
Udriin hoolnii bolon ajil, amraltiin deglem sain barimtlah, dasgal hudulguun, biyeiin tamir hiih, sportoor hicheelleh, usand seleh, ioga |dasgaliin zurgiig nuurend taviv|, illeg, byasalgal hiine. Buten biyeiin baria zasal ih sain. Bumba tavij bolno.
Udur bur 30 minut yavgan yavah, shogshij yavbal iluu ur duntei.
Haluun, huiten usand bolon saund orj baih. Dugui unaj bolno. Esvel haluun buleen usand huluu 10-15 minut durne. Batrash esvel lavandriin tostoi illeg hiivel sain. Ugluuduu bulchin sungah dasgaluud hiij baih.
Aidas turuh ch yum uu esvel aimaar hetsuu medremj turj baisan ch ter ni tur zuuriin medremj baidag gedgiig sanah heregtei. - Ene zoviur emgeg ni daraahi nuhtsluuded uuseh magadlaltai. - Arhag stryess - Aspiratsiin shaltgaant hatgalgaa - Bambai bulchirhainii daavriin dutal (BBDD) - Bambai bulchirhainii daavriin iluudel (BBDI) - Buurnii deed bulchirhainii sulidaa (BDBS) - Gamma amin tosnii huchliin homsdol (GABA) - Ger buliin udamshil - Dontuulagch hool huns, sergeesh - Zurhnii dutmagshil, sulral (CHF) - Zurhnii hem aldagdah - Zesiin iluudel - Kovidiin daraah hamshinj - Medrel sulidliin hamshinj (MSHSH) - Medreliin autoimmun urevsel (AE) - Medreliin het achaalal - Medreliin yadargaa - Nudee anivchah - Ontsgoi harshilt emgeg (hund helberiin harshil) - Undguvch uilanhaitah hamshinj (UUH buyuu PCOS) - Progyestyeronii homsdol (PH) - Saahar bolon nuursus ihtei hool huns - Sanaa dagaj uvduh - Syelyenii dutagdal - Syerotoninii homsdol - Setgel gutral - Setgel zovniltoi medreliin arhag yadargaa (SZMAYA) - Setgetsiin gun yadargaa (hyamral) - Ul hanasan uuh tos (Omyega-3, 6, 9) - Har tugalga zereg hund myetalliig gadagshluulah - Hodood gedes ungurgui, siimhii boloh (HGUB) - Humsnii muuguntsur - Het bolovsruulsan hool huns - Hyamarsan gedesnii emgeg (IBS) - TSusan dah saahar (glyukoz) bagasah - Eleg tsevershuuleh (eleg bohirdoh) - Elegnii S virusiin urevsel (HCV) - Elegnii hatuural - Em, yalzmag hor gadagshluulah - Eruul bus hoollolt (buruu hoollolt) - Estrogyen, progyestyeronii haritsaa aldagdah (EPHA buyuu Pg/E2 ) - Estrogyenii davamgailal (ED) - Ene zoviur emgegiin uyed daraahi gol shinj temdeg, simptomuud ilerdeg. - Aidas tugshuur urgeeh - Am uruul huuraishih, omgorton hatah - Amar taivan baij chadahgui baih - Amisgal turgeseh olshroh (amisgaadah) - Biye arzaih, evguirheh, chihuurheh - Biye sulrah - Buuljis tsutgah (dotor muuhairah) - Bulchin tatagnah, chichreh - Bulchin shurmus uvduh, dutuu agchih - Belgiin sulral (ED: shodoin huvchruh uil ajillagaanii gajuudal) - Gar, hul badairah chimchgeneh jirvegeneh met medrehuin uurchlult - Gar, hul daarah - Gar, hul haluu shatah - Darhlaa sulrah - Zagatnaa - Zurh delseh - Zurhnii hem turgeseh - Zurhnii tsus dutliin emgeg (IBS) - Megdej sandrah - Medreliin garaltai arisnii harshil - Noirguidel - Ugluu ert sereh - Stryeptokokkiin nyangiin haldvar - Tolgoi ergeh daivah - Uligt bodol buyuu albadmal uildliin emgeg (OCD) - Hodood gedes hyamrah - Hodood, hos, ulaan hooloinii sharhlaa (HHUHSH) - Hool shingehgui baih - Hoolnii shingets muudah - Hoolnii shingets saijruulah - Hooloin deer yum toroh - Hooloinii angina - Hudluhuus durgui hureh - Herleg tust uyenii urevsel, uye much uvduh - Het hulruh - Het hulruhiig buuruulah - Hehruuleh gashuun yumaar guligih - CHimee shuugian chihend chiirtei baih, gerel, unert het medremtgii boloh - SHaltgaangui turah - SHirhegleg bulchingiin uvdult (FMS) - Emiin undsen uildeluudiig daraahi jagsaaltaar haruul'ya. - Biyeiin shingeniig shultjuuleh (surug PRAL: huchilleg ihdeh emgeg) - Bumba tavih - Taivshruulah - Heregleh, es heregleh buteegdehuunuud - Altangagnuur - Amtat bazilik (navch) - Amtat jurjiin ur jims, halis - Amtat tums - Bagvaahainii isgesen handmal - Baragshun - Bivlentsriin tsomog - Bosoo gichgeniin tsomog - Buljirguniin tsomog - Buurulzguniin isgesen handmal - Buurunhii baitsaa - Brazil samar - Bungiin tsahildagnii gdh, undes - Buutsainii navch - Burelgene - Byasalgal, ioga - Vandui - Ganga, hotoin tsomog - Gangiin tsomog - Gandbadraanii isgesen handmal - Gandbadraanii tsomog - Gishuuniin isgesen handmal - Goyoonii tsomog - Goji ur jims (chonon jims) - Gunjidiin ur, tos - Guun huhiin tsomog - Dalain baitsaa - Dalan halis - Doloogoniin tsomog - Zadiin tsomog - Zadi - Zajiluurganiin tos - Zuulun tsagaan modnii tsetseg - Zurugtsetsgiin tsomog - Zes (Cu) bichil erdes bodis - Ideshnii namuutsetsgiin ur - Injbuurliin tsomog - Isgesen alimnii shuus - Kakao (har shokolad) - Lavandir - Lavriin navch - Liiriin tsomog - Luunii sarvuu (Tashuur uvs) - Maralzganiin tsetseg - Matye - Mulhuu ganga - Najid ur jims - Nangiad galgana (baga galgana buyuu “amidraliin amtlagch”) - Niguursiin tsomog - Nimbeg jims ba halis - Nogoon tsetsegt baitsaa (brokkoli) - Odoi saraana - Olivtoi gangiin tos - Ongol muugnii tsomog - Urgust samarhai - Papaiyanii jims - Probiotik buteegdehuun - Roibas (Ulaan suugnii navch) - Sagadai budaa (Gurvaljin budaa) - Siimhii altantsegtsuuhei - Songiniin halis - Suugun pyerilla buyuu gunjidiin navch - Sudan sarnai - Tarimal usuu - Tarimal har ur, tos (NS: Dorniin adislaliin ur) - Tashuuriin tsomog - Tom tsuldmeg muug - Tosnii moringanii navch (MO) - Tulugchiin tsomog - Turchaninoviin yargui - Tureg shosh - Ulaaganiin tsomog - Ulaan goyoo - Ulaan chavganii ur jims - Uliangariin tsomog - Usan uzmiin isgesen shuus - Usuunii tsomog - Fyeihoa jimsgene - Hadaasantsetseg (bashirtsetseg) - Hailaasnii holtos - Halgainii tos - Har pyeryets - Har urt tesiin jims - Har chavga - Hos tsuulbart ginkgonii navch, ur - Hoshuu taria (ov'yos)-nii ur, nogoon navch, surel - Hoshuu tarianii tsomog - Huh udval - Hunchiriin tsomog - Husnii turuu muug - Hushganii samriin idee - TSagaan gaa - TSarsan guun huh - TSoorgoniin tsomog - TSeeniin tsomog - CHas ulaan doloogono - CHatsarganiin tsomog - CHia ur - CHiher uvs - CHiher uvsnii tsomog - SHar budaa - SHar gaanii undes - SHilmuusnii tsomog - SHuudergeniin tsomog - Egel tulugch uvs - Egel hahuuna - Emiin altantovch - Emiin bambai - Emiin niguurs - Emiin rozmarin - Emiin hoshoonii tsetseg, navch - YAshilduu chatsargana - Iim temdeg ni emchilgeenii undur ur duntei buguud erdem shinjilgeenii turshilt, sudalgaagaar notlogdson bolohiig ilerhiilne. - Iim temdeg ni hunii biyed sain nuluutei gedeg ni sudalgaagaar notlogdson. Gehdee buhel urgamliin huvid avch uzvel 3 odtoi buteegdehuuniig arai guitsehgui aj. - Iim temdeg ni emchilgee, shim tejeeliin eyereg ur duntei bolohiig ilerhiilne. Golduu ardiin ulamjlalt praktikt olon zuun jiliin tursh urgun hereglegddeg turshlagatai. Turshiltiin amitan deer sudlagdaj sain ni togtoogdson. Uchigdriin ardiin emchilgeend heregledeg baisan emiin urgamal unuudur shinjleh uhaanaar notlogdson emchilgee boldog gedgiig sanaandaa avbal zohino. - Iim temdeg ni tuhain buteegdehuuniig heregleh uyed, yalanguyaa udaan hugatsaagaar hetruulen heregleh uyed zarim tohioldold uusej bolzoshgui gaj nuluug ileriilne. - Iim temdeg ni emcheer onoshlogdson uvchin, zovuuriin uyed tuhain buteegdehuuniig heregleh ni zohimjgui gedgiig ilerhiilne. - Holbogch ediin autoimmun uvchluluud (AuIU buyuu AICTDs) - Arhag ujig uvchluluud - Tarniin tsomog - Aziin jam'yanmyadagiin tsetseg, navch (shar udval: TCB) - Liiriin ur jims
xs
sm
md
lg