Цэвэрүүт үсэрхийлэл вирус (HSV)
(HSV-1, HSV-2)
Хоол унд: Ер нь хоол болон амьдралын хэв шинжийг бүрэн өөрчлөх хэрэгтэй. Хоолоо бага багаар олон удаа идэх хэрэгтэй бна.
Хөнгөн хоол, шинэ жимс, хүнсний ногоо тухайлбал, нимбэг, жүрж эсвэл тэдгээрийн шүүс, сармис, тараг зэрэг исгэсэн хоол унд, түрэг шош, өндөг хэрэглэнэ.
Хүрэн манжин, хар чавга, далайн байцаа, үзэм, хушга, түүнчлэн арвай, хошуу тариа зэрэг бүхэл үрийн тариа, зөгийн бал, тослог багатай сүү, цагаан идээ, шар ус хэрэглэж, ус ихээр ууна. Идрээ, үхрийн нүдний навчийг цай шиг ууж болно.
Аминдэм, эрдэс бодис: Цайр, “А”, “С” аминдэм.
Цэвэрүүт үсэрхийллийн вирус устгахад чиглэсэн сувиллын чанартай зөвлөмж (Treatment strategy–TS): Эмчилгээ, сувилгаа нь HSV вирус устгах, харшил намжаахад чиглэгдэнэ. Стрессээ тайлж сурах, биеэ чийрэгжүүлэх, ууранд суух, агаарт явах.
Бусадтай харьцуулахад хүн бүр оюун санаа, удамшил, сэтгэц, хүрээлэн буй орчин, нийгмийн гарлын хувьд давтагдашгүй өөр өөрийн гэсэн онцлогтой байдаг тул зовиур эмгэгийг оношлох, эмчлэхдээ эдгээр хүчин зүйлийг харгалзаж үзнэ.
Зайлсхийвэл зохих зүйлс: Хэт даарахгүй, ядрахгүй байх.
Болзошгүй учир шалтгаанууд, эрсдэлт хүчин зүйлс
Энэ зовиур эмгэг нь дараахь нөхцлүүдэд үүсэх магадлалтай.
Үндсэн зовуурь, шинж тэмдэг (болзошгүй хожмын үеийн)
Энэ зовиур эмгэгийн үед дараахь гол шинж тэмдэг, симптомууд илэрдэг.


Аманд цусархаг цэвэрүү гарах- |HSV-1: Уруул, ам орчим, нүүр, хэл, өгзөг, хошногоны нүх тойром түүнчлэн биеийн бусад хэсэгт жижиг, эмзэглэсэн цэвэрүү үүсэх|
-
|HSV-2 нь шодой, эмэгтэйчүүдийн бэлэг эрхтэн, үтрээ, умайн хүзүүнд гарна|
Булчин шөрмөс өвдөх, дутуу агчих
Гар, хөл бадайрах чимчгэнэх жирвэгэнэх мэт мэдрэхүйн өөрчлөлт


Загатнаа
Насжилттай холбоотой үрэвсэл явагдах


Нурууны мэдрэлийн ёзоорын үрэвсэл


Нүд өвдөх- өрөөсөн эсвэл хоёр нүд хоюулаа өвдөх /нуух гарах, гэрэлд мэдрэмтгий болох, нүдэнд элс шороо орсон юм шиг байх gritty feeling in the eye/


Нүдний эвэрлэг бүрхэвчийн үрэвсэл


Нүднээс нуух гарах


Нүдэнд элс шороо орсон юм шиг байх


Тод хараагүйдэл- Нүд сохрох |blindness with keratoconjunctivitis| магадлалтай.


Тунгалгын эд эс, судал бохирдох
Халуурах


Ханиад хүрсэн юм шиг болох


Хэвлий, цавиар өвдөх


Чимээ шуугиан чихэнд чийртэй байх, гэрэл, үнэрт хэт мэдрэмтгий болох
Шээс өвдөж гарах


Шээс, бэлгийн замын халдварт өвчин (ШБЗХӨ)

Шээхэд халуу оргих


Эмэгтэйчүүдийн үргүйдэл


Эрчүүдийн үргүйдэл
Эмийн үйлдэл
Эмийн үндсэн үйлдэлүүдийг дараахь жагсаалтаар харуулъя.
Зохимжтой ба зохимжгүй хэрэглээний заалт
Дараах зовуурь эмгэгт хэрэглэх ба эс хэрэглэх болой.
Зохимжтой ба зохимжгүй бүтээгдэхүүн
Хэрэглэх, эс хэрэглэх бүтээгдэхүүнүүд

Агил мөөг

Амтат туулайн бөөрний самар


Арзаахайны цомог


Батраш
Бивлэнцрийн цомог

Бөөрөлзгөнийн исгэсэн хандмал


Бөөрөлзгөнийн цомог

Бунгийн цахилдагны гдх, үндэс


Бургаснавчит тавилганын цэцэг, навч, тос

Бүлтэнгэр


Бэришийн цомог

Галуун гичгэнэ


Гангын цомог


Гичгэнийн цомог

Гишүүнийн исгэсэн хандмал


Гүзээлзгэнийн цомог
Гүүн хөхийн цомог
Давирхайны хандмал

Далайн бор замаг

Донтуулагч хоол хүнс, сэргээш


Дошонцгийн цомог

Дэгдгэнийн цомог
Жамбацэцгийн цомог


Зажилуурганын тос


Зөгийн жилий
Зуун наст (зууннаст)


Их даливс


Их зулын цомог

Их тавансалаа


Их шүүдэргэнэ


Лаврын навч


Маалингын цомог

Манжуур тэрэлж


Маралзганын цэцэг


Мөлхөө ганга


Мугваа
Намгийн балби

Нангиад галгана (бага галгана буюу “амьдралын амтлагч”)


Нангиад одот анисны буюу дайлюны үр
Наргил модны самар (тос, зөөлөн эдийн зоргодос)

Нимбэг жимс ба хальс

Ногоон цэцэгт байцаа (брокколи)


Нугын шивэл


Ойн гүзээлзгэнэ
Ойн согсоргоно


Оливийн навч (чидун модны навч)

Оливтой гангын тос


Оливтой шүүдэргэнийн тос

Онгол мөөгний цомог

Өргөст самархай- бэлгийн үсэрхийлэл |genital herpes|
Палласын сүүт өвсний навч, үндэс (EFS)
Пробиотик бүтээгдэхүүн

Саахар болон нүүрсус ихтэй хоол хүнс
Саравгар туулайн тагнай
Сармис


Сармисны исгэсэн бэлдмэл


Сарьслаг хунчир


Сиймхий алтанцэгцүүхэй
Сүгмэл

Таримал гоньд


Тосны моринганы навч (MO)


Төллүүр тарна
Түмэн навчит ортууз

Улааганын цомог


Улаан гоёо


Улаан улаагана

Үхрийн нүдний үр жимс, навч


Хадаасанцэцэг (баширцэцэг)
Халтар арвайн тариа
Хар гандигар


Хонин арц


Хошуу тариа (овъёс)-ны үр, ногоон навч, сүрэл- (уруул, хүзүү, нүд тойром HSV-1)

Хумсанцэцгийн тос

Хумсанцэцэг
Хусны нахиа, навч, холтос


Хусны туруу мөөг

Хуш самар, шилмүүс
Хушганы цомог

Хэт боловсруулсан хоол хүнс


Цахилдагны цомог


Цооргонын цомог


Цөс өвс


Цөсийн цомог


Цэгцүүхэйний цомог


Чацарганын цомог


Чихэр өвс

Чөдөргөнийн цомог


Шанцны цомог

Шар гааны үндэс- бэлэг эрхтэн цэврүүтэх |HSV-2|
Шүүдэргэнийн цомог


Эгэл лошго (сүений цэцэг, үр, навч, үндэс)


Эгэл өмхий (эмт өвс)


Эгэл хахууна

Эмийн алтантовч


Эмийн нигүүрс


Эмийн розмарин


Ялгуун цээнийн үндэс, согоон сав
Эх сурвалж
Тэмдэглэгээний утга
TSeveruut userhiilel virus (HSV) - (HSV-1, HSV-2)
Hool und: YEr ni hool bolon amidraliin hev shinjiig buren uurchluh heregtei. Hooloo baga bagaar olon udaa ideh heregtei bna.
Hungun hool, shine jims, hunsnii nogoo tuhailbal, nimbeg, jurj esvel tedgeeriin shuus, sarmis, tarag zereg isgesen hool und, tureg shosh, undug hereglene.
Huren manjin, har chavga, dalain baitsaa, uzem, hushga, tuunchlen arvai, hoshuu taria zereg buhel uriin taria, zugiin bal, toslog bagatai suu, tsagaan idee, shar us hereglej, us iheer uuna. Idree, uhriin nudnii navchiig tsai shig uuj bolno.
Amindem, erdes bodis: TSair, “A”, “S” amindem.
TSeveruut userhiilliin virus ustgahad chiglesen suvilliin chanartai zuvlumj (Treatment strategy–TS): Emchilgee, suvilgaa ni HSV virus ustgah, harshil namjaahad chiglegdene. Stryessee tailj surah, biyee chiiregjuuleh, uurand suuh, agaart yavah.
Busadtai haritsuulahad hun bur oyuun sanaa, udamshil, setgets, hureelen bui orchin, niigmiin garliin huvid davtagdashgui uur uuriin gesen ontslogtoi baidag tul zoviur emgegiig onoshloh, emchlehdee edgeer huchin zuiliig hargalzaj uzne.
Zailshiivel zohih zuils: Het daarahgui, yadrahgui baih. - Ene zoviur emgeg ni daraahi nuhtsluuded uuseh magadlaltai. - Aman syeks (belgiin ajil) - Arhag stryess - Ger buliin udamshil - Davsagnii huudiin haniin urevsel - Darhlaa sulrah - Mundas - Narnii harshil - Nuruu nugas, uurag tarhinii halisnii urevsel buyuu menen burhuuliin urevsel (myeningit: NNUTHU) - Salhintsetseg buyuu tsagaanburhan - Humsnii muuguntsur - SHeesnii tsorgonii (suvagnii) urevsel - Ene zoviur emgegiin uyed daraahi gol shinj temdeg, simptomuud ilerdeg. - Amand tsusarhag tseveruu garah - Bulchin shurmus uvduh, dutuu agchih - Gar, hul badairah chimchgeneh jirvegeneh met medrehuin uurchlult - Zagatnaa - Nasjilttai holbootoi urevsel yavagdah - Nuruunii medreliin yozooriin urevsel - Nud uvduh - Nudnii everleg burhevchiin urevsel - Nudnees nuuh garah - Nudend els shoroo orson yum shig baih - Tod haraaguidel - Tungalgiin ed es, sudal bohirdoh - Haluurah - Haniad hursen yum shig boloh - Hevlii, tsaviar uvduh - CHimee shuugian chihend chiirtei baih, gerel, unert het medremtgii boloh - SHees uvduj garah - SHees, belgiin zamiin haldvart uvchin (SHBZHU) - SHeehed haluu orgih - Emegteichuudiin urguidel - Erchuudiin urguidel - Emiin undsen uildeluudiig daraahi jagsaaltaar haruul'ya. - Darhlaa tetgeh - Urevsel darah (S ryeaktiv uurgiig buuruulah: CRP, IL-6) - TSus tsevershuuleh - Eleg tsevershuuleh (eleg bohirdoh) - Daraah zovuuri emgegt heregleh ba es heregleh boloi. - Dyehidroepiandrostyeron hemeeh androgyen daavriin turul zuil (DHEA) - Heregleh, es heregleh buteegdehuunuud - Agil muug - Amtat tuulain buurnii samar - Arzaahainii tsomog - Batrash - Bivlentsriin tsomog - Buurulzguniin isgesen handmal - Buurulzguniin tsomog - Bungiin tsahildagnii gdh, undes - Burgasnavchit tavilganiin tsetseg, navch, tos - Bultenger - Berishiin tsomog - Galuun gichgene - Gangiin tsomog - Gichgeniin tsomog - Gishuuniin isgesen handmal - Guzeelzgeniin tsomog - Guun huhiin tsomog - Davirhainii handmal - Dalain bor zamag - Dontuulagch hool huns, sergeesh - Doshontsgiin tsomog - Degdgeniin tsomog - Jambatsetsgiin tsomog - Zajiluurganiin tos - Zugiin jilii - Zuun nast (zuunnast) - Ih dalivs - Ih zuliin tsomog - Ih tavansalaa - Ih shuudergene - Lavriin navch - Maalingiin tsomog - Manjuur terelj - Maralzganiin tsetseg - Mulhuu ganga - Mugvaa - Namgiin balbi - Nangiad galgana (baga galgana buyuu “amidraliin amtlagch”) - Nangiad odot anisnii buyuu dailyunii ur - Nargil modnii samar (tos, zuulun ediin zorgodos) - Nimbeg jims ba halis - Nogoon tsetsegt baitsaa (brokkoli) - Nugiin shivel - Oin guzeelzgene - Oin sogsorgono - Oliviin navch (chidun modnii navch) - Olivtoi gangiin tos - Olivtoi shuudergeniin tos - Ongol muugnii tsomog - Urgust samarhai - Pallasiin suut uvsnii navch, undes (EFS) - Probiotik buteegdehuun - Saahar bolon nuursus ihtei hool huns - Saravgar tuulain tagnai - Sarmis - Sarmisnii isgesen beldmel - Sarislag hunchir - Siimhii altantsegtsuuhei - Sugmel - Tarimal gonid - Tosnii moringanii navch (MO) - Tulluur tarna - Tumen navchit ortuuz - Ulaaganiin tsomog - Ulaan goyoo - Ulaan ulaagana - Uhriin nudnii ur jims, navch - Hadaasantsetseg (bashirtsetseg) - Haltar arvain taria - Har gandigar - Honin arts - Hoshuu taria (ov'yos)-nii ur, nogoon navch, surel - Humsantsetsgiin tos - Humsantsetseg - Husnii nahia, navch, holtos - Husnii turuu muug - Hush samar, shilmuus - Hushganii tsomog - Het bolovsruulsan hool huns - TSahildagnii tsomog - TSoorgoniin tsomog - TSus uvs - TSusiin tsomog - TSegtsuuheinii tsomog - CHatsarganiin tsomog - CHiher uvs - CHudurguniin tsomog - SHantsnii tsomog - SHar gaanii undes - SHuudergeniin tsomog - Egel loshgo (suyenii tsetseg, ur, navch, undes) - Egel umhii (emt uvs) - Egel hahuuna - Emiin altantovch - Emiin niguurs - Emiin rozmarin - YAlguun tseeniin undes, sogoon sav - Iim temdeg ni emchilgeenii undur ur duntei buguud erdem shinjilgeenii turshilt, sudalgaagaar notlogdson bolohiig ilerhiilne. - Iim temdeg ni hunii biyed sain nuluutei gedeg ni sudalgaagaar notlogdson. Gehdee buhel urgamliin huvid avch uzvel 3 odtoi buteegdehuuniig arai guitsehgui aj. - Iim temdeg ni emchilgee, shim tejeeliin eyereg ur duntei bolohiig ilerhiilne. Golduu ardiin ulamjlalt praktikt olon zuun jiliin tursh urgun hereglegddeg turshlagatai. Turshiltiin amitan deer sudlagdaj sain ni togtoogdson. Uchigdriin ardiin emchilgeend heregledeg baisan emiin urgamal unuudur shinjleh uhaanaar notlogdson emchilgee boldog gedgiig sanaandaa avbal zohino. - Iim temdeg ni tuhain buteegdehuuniig heregleh uyed, yalanguyaa udaan hugatsaagaar hetruulen heregleh uyed zarim tohioldold uusej bolzoshgui gaj nuluug ileriilne. - Iim temdeg ni emcheer onoshlogdson uvchin, zovuuriin uyed tuhain buteegdehuuniig heregleh ni zohimjgui gedgiig ilerhiilne. - Udvalnavchit tavilganiin tsetseg, navch - Holbogch ediin autoimmun uvchluluud (AuIU buyuu AICTDs) - Arhag ujig uvchluluud - Tarimal har ur, tos (NS: Dorniin adislaliin ur) - Tarniin tsomog - Hos tsuulbart ginkgonii navch, ur
xs
sm
md
lg