Алтайн далан хальс (чонын элэг: үр жимс, навч, холтос, мөчир)

Altain Honeysuckle (mostly referring to haskap berry or blue honeysuckle) (english)
Жимолость алтайская (ж. голубая) (ру́сский)
Lonicera altaica Pall. (Lonicera caerulea subsp. altaica (Pall.)) (latīna)

Эрсдэлгүй хэрэглэх арга:

Шинэ жимс: Нэг амны хоолны халбагаар өдөрт 3 удаа иднэ. Түүнчлэн талханд дээр тавьж идэх, смууты хийж уух байдлаар хэрэглэж болно.

Жимсний усан ханд: 20-30г –ыг 350мл буцлам халуун усанд хийж, 2-4 цаг хандална. Өдөрт 50-100 мл-ээр хоолноос 30 минутын өмнө 3 удаа ууна.

Хатаасан үр жимс: ½-2 амны цайны халбагыг 1 аяга буцлам халуун усанд хийж халуун саванд хандална. Өдөрт 50-100 мл-аар 3 удаа ууна.

Холтос, навч, мөчир: 1-3 амны цайны халбагыг 350 мл буцлам халуун усанд хийж 2 цаг хандалж, шүүнэ. Эсвэл буцалгаж болно. Өдөрт ½ аягаар хоолноос 30 минутын өмнө 3 удаа ууна.

Нэг удаагийн уулт: 21 хоног, засварлага: 7 хоног.

Эмийн үйлдэл

Эмийн үндсэн үйлдэлүүдийг дараахь жагсаалтаар харуулъя.

• А хүрээний (H3N2) Гонконг томуу
• Агчилт тавиулах
• Алтлаг стафилококкийн нянгийн халдвар (MRSA)
• Арьсны меланогенезыг дарангуйлах хориглох
• Арьсыг хэт ягаан туяанаас хамгаалах
• Балнад буюу сальмонелла нянгийн халдвар
• Бациллы бүлгийн нянгийн халдвар
• Бие махбодыг тамиржуулах, тамир тэнхээ оруулах
• Дархлаа тэтгэх
• Епидермидисийн стафилококк нянгийн халдвар (MRSE: Албус стафилококк)
  • Нянгийн наалдалтаас сэргийлж, улмаар халдвар нэвтрэх боломжгүй болно.
• Залуужуулах (бие, цус, сэтгэл, арьс хөгшрөлтийг удаашруулах)
• Зүрх судсыг хамгаалах бэхжүүлэх
• Зүрхний агшилтын давтамжийг нэмэгдүүлэх
• Зүрхний булчинг бэхжүүлэх
  • зүрхний булчингийн сулрал
• Исэлдэлтийн стрессийг бууруулах (исэлдэлтийн түгшил)
• Кампилобактер нянгийн халдвар
  • jejuni
• Муу холестерин, триглицерид бууруулах (LDL)
• Мэдрэл дэмжих, хамгаалах
• Нянгийн наалдалтаас сэргийлэх
  • тухайлбал, Епидермисийн стафилококк, Эшерихийн савханцар, Стрептококк mutans, Фаякалисийн энтерококк
• Ой санамж, ой тогтоолт сайжруулах
  • |ялангуяа насжилттай холбоотой|
• Өөх тосны бодисын солилцоог зохицуулах
• Стрептококкын нянгийн халдвар
  • мөн түүнчлэн стрептококк mutans нянгийн хувьд нянгийн наалдалтаас сэргийлж, улмаар халдвар нэвтрэх боломжгүй болно.
• Танин мэдэх чадварыг дээшлүүлэх
• Таргалалт (тураах)
• Туулгах
• Үл исэлдүүлэх
• Үрэвсэл дарах (С реактив уургийг бууруулах: CRP, IL-6)
• Үс бэхжүүлэх, үс өтгөрүүлэх, үс өнгө оруулах
• Флавусын аспергиллус мөөгөнцрийн халдвар
  • Aspergillus versicolor
• Халуун бууруулах
• Химийн эмчилгээний хор, цацраг туяа болон цацраг идэвхит бодис гадагшлуулах
• Ходоодны хүчиллэгийг нэмэгдүүлэх
• Хоолны хордлого тайлах
• Хоолны шингэц сайжруулах
• Хордлого тайлах
• Хорт хавдарыг боймлох
• Хөлөргөх
• Цус шингэрүүлэх
• Цусан дахь калийн хэмжээг нэмэгдүүлэх
• Шарх эдгээх
• Шээс туух
• Эд эсийг агшааж чангаруулах шүүрэл ямблыг багасгах
• Элэг хамгаалах
• Элэг цэвэршүүлэх (элэг бохирдох)
• Элэгний АЛТ, АСТ, ШФ энземийг бууруулах
• Энтерококкийн нянгийн халдвар
  • Фаякалисийн энтерококкын хувьд нянгийн наалдалтаас сэргийлж, улмаар нянгийн халдвар нэвтрэх боломжгүй болно.
• Эшерихийн савханцар буюу гэдэсний нянгийн халдвар (Е-коли)
  • Нянгийн наалдалтаас сэргийлж, улмаар халдвар нэвтрэх боломжгүй болно.

Зохимжтой ба зохимжгүй хэрэглээний заалт

Дараах зовуурь эмгэгт хэрэглэх ба эс хэрэглэх болой.

Эх сурвалж

• Encyclopedia of Mongolian Medicinal Plants by B.Boldsaikhan, 2500 жилийн өмнөөс судраар дамжсан биомэдээлэл, Тэргүүн дэвтэр, Түвэд-Латин-Монгол-Орос, Шүүн ариутгасан доктор (Sc.), проф. Ч.Санчир, Улаанбаатар, 2004
• М.А.Гриневич “Информационный поиск перспективных лекарственных растений” Опыт изучения традиционной медицины стран Восточной Азии с помощью ЭВМ, Ленинград, “Наука”, Ленинградское отделение, 1990
• У.Лигаа, Б.Даваасүрэн, Н.Нинжил “Монгол орны эмийн ургамлыг өрнө дорнын анагаах ухаанд хэрэглэхүй”, /Харьцуулсан судалгаа/, Улаанбаатар, 2005
• В.А.Королёв Коварные дары природы, Минск, ИООО “Красико-Принт”, 2003
• В.Д.Осетров, А.И.Шретер “Справочник-Травник для женщин” практическое пособие по народной и научной фитотерапии и гомеопатии, Москва, Издательский Дом МСП, 2001
• “Здоровье” Аргументы и факты сонин, 2006 он, №25
• “Лиза” сэтгүүл, 2007 он, №21
• Анагаах арга билиг /Эрүүл аж төрөх ёсны мэдээлэл, сурталчилгааны сонин/, 2009 он, №10-1 /148/
• Народный лечебник Всероссийская газета о народных средствах лечения №12 /204/ Июнь 2010 он
• “Народный лечебник” Всероссийская газета о народных средствах лечения №10 /226/ Май 2011
• zdravyshka.ru
• www.best-travnik.ru
• alfit.ru
• floris.tomsk.ru
• lechebtravy.zu8.ru
• www.ayzdorov.ru
• www.webmd.com
• www.chineseteaculture.com
• lifestyle.iloveindia.com
• tutknow.ru
• www.medglav.com
• www.spravlektrav.ru
• test.ansmed.ru
• pmc.ncbi.nlm.nih.gov
• actascientific.com
• kiberis.ru
• fitopedia.ru
• ecosystema.ru
• veliyathgarden.com

Тэмдэглэгээний утга

• 

  Ийм тэмдэг нь эмчилгээний өндөр үр дүнтэй бөгөөд эрдэм шинжилгээний туршилт, судалгаагаар нотлогдсон болохыг илэрхийлнэ.

• 

  Ийм тэмдэг нь хүний биед сайн нөлөөтэй гэдэг нь судалгаагаар нотлогдсон. Гэхдээ бүхэл ургамлын хувьд авч үзвэл 3 одтой бүтээгдэхүүнийг арай гүйцэхгүй аж.

• 

  Ийм тэмдэг нь эмчилгээ, шим тэжээлийн эерэг үр дүнтэй болохыг илэрхийлнэ. Голдуу ардын уламжлалт практикт олон зуун жилийн турш өргөн хэрэглэгддэг туршлагатай. Туршилтын амьтан дээр судлагдаж сайн нь тогтоогдсон. Өчигдрийн ардын эмчилгээнд хэрэглэдэг байсан эмийн ургамал өнөөдөр шинжлэх ухаанаар нотлогдсон эмчилгээ болдог гэдгийг санаандаа авбал зохино.

• 

  Ийм тэмдэг нь тухайн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэх үед, ялангуяа удаан хугацаагаар хэтрүүлэн хэрэглэх үед зарим тохиолдолд үүсэж болзошгүй гаж нөлөөг илэрийлнэ.

• 

  Ийм тэмдэг нь эмчээр оношлогдсон өвчин, зовуурийн үед тухайн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэх нь зохимжгүй гэдгийг илэрхийлнэ.