Шувуун тарна (бүднээн сүүл: цэцэг, навч)
Эрсдэлгүй хэрэглэх арга: Цэцэг, навч: 1-3 амны хоолны халбагыг 350мл буцлам халуун усанд хийж, 2-4 минут буцалгаад нэг цаг хандалж, шүүнэ. Өдөрт ½ аягаар хоолноос өмнө 3 удаа ууна.
Нэг удаагийн уулт: 14-30 хоног, завсарлага: 10 хоног.
Угаах, шавших, амаа зайлах, тослох, бигнүүр тавих хэлбэрээр хэрэглэж болно.
Угаалга шавшлага: Эмэгтэйчүүдийн өвчлөлийн хувьд унтахын өмнө угаана. Хандандаа маалингын тос дусаана. Дараа нь идээшмэл нэвчүүлсэн тампон шургуулна.
Ургамлын амталгаа: Усан ханд нь алтан шаргал өнгөтэй, тунгалаг, элдэв амтгүй, өвөрмөгч гоё үнэртэй.
Бүтээгдэхүүнд агуулагдана
Эмийн үйлдэл
Эмийн үндсэн үйлдэлүүдийг дараахь жагсаалтаар харуулъя.
Агчилт тавиулах


Алтлаг стафилококкийн нянгийн халдвар
Ариутгах


Арьс хамгаалах
Арьсны уян хатан чанарыг дэмжих

Байгалийн антибиотик


Балнад буюу сальмонелла нянгийн халдвар- Балнад паратифи, Балнад тайфи


Бациллы бүлгийн нянгийн халдвар
Бие махбодыг тамиржуулах, тамир тэнхээ оруулах
Бодисын солилцоог сайжруулах
Бөөр бэхжүүлэх, хамгаалах
Бөөр, шээсний зам цэвэршүүлэх
Дархлаа тэтгэх


Зүрх судсыг хамгаалах бэхжүүлэх
Зүрхний хялгасан судасны ханыг бэхжүүлэх
Коллагены ялгаруулалтыг дэмжих

Муу холестерин, триглицерид бууруулах (LDL)
Мэдрэл дэмжих, хамгаалах
Өвчний дараа түргэн тэнхрүүлэх


РНК агуулсан вирусийн халдвар


Сорви арилгах
Таргалалт (тураах)
Төмөр, цайр, кальцийн шимэгдэлтийг бууруулах- төмөр, цайрын шимэгдэлтийг бууруулах


Умай агшаах

Уушги хамгаалах, бэхжүүлэх

Үл исэлдүүлэх
Үлдэгдэл сэг түүх буюу чөлөөт радикалуудыг саармагжуулах
Үрэвсэл дарах (С реактив уургийг бууруулах: CRP, IL-6)
Ханиалга намжаах
Хорт хавдарыг боймлох

Хүний дархлаа хомсдолын вирус (ХДХВ буюу HIV)
Цөс хөөх
Цус тогтоох
Цусан дах шээсний хүчлийг бууруулах


Цусны бүлэгнэлийг нэмэгдүүлэх
Цусны эргэлтийг сайжруулах
Цэр ховхлох
Шарх эдгээх
Шимэгч гадагшлуулах

Шээс туух
Шээсэн дэх давс гадагшлуулах

Эбола вирусийн халдвар
Эд эсийг агшааж чангаруулах, шүүрэл ямблыг багасгах

Элэг хамгаалах
Эм, ялзмаг хор гадагшлуулах


Эр бэлэг эрхтний шээдэг сүвийг өргөжүүлэх (шээсний сувгийг тэлэх)


Эшерихийн савханцар буюу гэдэсний нянгийн халдвар (Е-коли)
Яс, шүд бэхжүүлэх
Зохимжтой ба зохимжгүй хэрэглээний заалт
Дараах зовуурь эмгэгт хэрэглэх ба эс хэрэглэх болой.
Хоол боловсруулах эрхтэн


Балнад буюу сальмонелла нянгийн халдвар- Балнад паратифи, Балнад тайфи


Бациллы бүлгийн нянгийн халдвар
Бөөлжис цутгах (дотор муухайрах)


Бөөр унжих
Бөөр, шээсний зам цэвэршүүлэх


Бөөрний тэвшинцрийн үрэвсэл
Бөөрний үрэвсэл

Бөөрний чулуу, элс, шохой- жижиг чулуунд ууж болно гэхдээ зургаан мм-аас том чулуунд уудаггүй.


Бөөрөнд цус хурах


Бөөрөөр хатгуулах

Гэдэс гүйлгэх, өвдөх
Давсагны хүүдийн ханын үрэвсэл


Давсагны хүүдийнд чулуу, элс үүсэх

Мэс заслын хагалгаа хийх

Нойр булчирхайны үрэвсэл
Өтгөн хатах


Ходоод гэдсээр хатгуулах
Ходоод гэдэсний салст бүрхэвчийн үрэвсэл
Ходоод-гэдэсний үрэвсэл

Ходоод, хос, улаан хоолойны шархлаа (ХХУХШ)
Ходоодны үрэвсэл
Хэвлий, цавиар өвдөх
Цөсний ерөнхий сувгийн уйланхай (цөсний ургацаг)
Цөсний хүүдий, элэгний үрэвсэл
Цөсний хүүдийний үрэвсэл


Цөсний чулуу
Цусан суулга
Шамбарам
Шар өвчин
Шингэнээ алдах

Шээс өвдөж гарах

Шээс, бэлгийн замын халдварт өвчин (ШБЗХӨ)

Эбола вирусийн халдвар

Элэг хамгаалах
Элэг, цөсний хүүдийн үрэвсэл


Элэгний архаг үрэвсэл

Элэгний дутагдал

Эм ууж эсвэл тариа хийлгэж байгаа (эмийн гаж нөлөө)- Шээс туугч эмтэй харшилах эсвэл үр дүн нь алга болох магадлалтай.


Эшерихийн савханцар буюу гэдэсний нянгийн халдвар (Е-коли)
Эх сурвалж
- А.В.Епанчинов, Лекарственные растения Урала и Заруралья, Москва, Издательство “Прометей”, 1990
- “Целебник” Я выбираю здоровье! №08 04/2007
- Анагаах арга билиг /Эрүүл аж төрөх ёсны мэдээлэл, сурталчилгааны сонин/, 2009 он, №04-2 “Здоровье” Аргументы и факты сонин, 2005 он, №40
- “Бабушкины рецепты” сонин, №52 /304/ Декабрь 2007
- Анагаах арга билиг /Эрүүл аж төрөх ёсны мэдээлэл, сурталчилгааны сонин/, 2009 он, №04-2
- “Лиза” сэтгүүл, 2006 он, №48
- “Лиза” сэтгүүл, 2007 он, №08
- Анагаах арга билиг /Эрүүл аж төрөх ёсны мэдээлэл, сурталчилгааны сонин/, 2009 он, №06-1
- “Здоровье” Аргументы и факты сонин, 2006 он, №1-2
- “Домашний доктор” журнал, 10/2007
- “Бабушкины рецепты” сонин, №27 /383/ Июль 2009
- Бабушкины рецепты” сонин, №03 /411/ Январь 2010
- www.medn.ru
- chestofbooks.com
- www.health4youonline.com
- pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- www.sciencedirect.com
- pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- www.ajbasweb.com
- www.mdpi.com
- violapharm.com
- urolife.info
- apteka.ru
- alnatural.ru
Тэмдэглэгээний утга
- Бугын цусан эвэр (EVA)
- Эгэл голт бор (SV: цэцэг, навч, нахиа, холтос)
- Алаг башир (цэцэг, навч)
- Гиннал агч (хар мөрний агч: навч, холтос)
- Одой харгана (алтан харгана: холтос, үндэс, цэцэг)
- Гашуун гуа (MC: жимсгэнэ, нахиа, навч, үр, үндэс)
- Интоорын тос
- Сибирь сэрхэлиг (үндэс, гдх: асганы бамбай)
- Жижиг навчит далан хальс (мөчир, цэцэг, навч, холтос)
- Сибирь цүлдэгнүүр (үндэс)
SHuvuun tarna (budneen suul: tsetseg, navch) - Ersdelgui heregleh arga: TSetseg, navch: 1-3 amnii hoolnii halbagiig 350ml butslam haluun usand hiij, 2-4 minut butsalgaad neg tsag handalj, shuune. Udurt ½ ayagaar hoolnoos umnu 3 udaa uuna.
Neg udaagiin uult: 14-30 honog, zavsarlaga: 10 honog.
Ugaah, shavshih, amaa zailah, tosloh, bignuur tavih helbereer hereglej bolno.
Ugaalga shavshlaga: Emegteichuudiin uvchluliin huvid untahiin umnu ugaana. Handandaa maalingiin tos dusaana. Daraa ni ideeshmel nevchuulsen tampon shurguulna.
Urgamliin amtalgaa: Usan hand ni altan shargal ungutei, tungalag, eldev amtgui, uvurmugch goyo unertei. - Dalain baitsaanii tsomog - Erdeneshishiin tsomog - Emiin undsen uildeluudiig daraahi jagsaaltaar haruul'ya. - Agchilt taviulah - Altlag stafilokokkiin nyangiin haldvar - Ariutgah - Aris hamgaalah - Arisnii uyan hatan chanariig demjih - Baigaliin antibiotik - Balnad buyuu salimonyella nyangiin haldvar - Batsillii bulgiin nyangiin haldvar - Biye mahbodiig tamirjuulah, tamir tenhee oruulah - Bodisiin soliltsoog saijruulah - Buur behjuuleh, hamgaalah - Buur, sheesnii zam tsevershuuleh - Darhlaa tetgeh - Zurh sudsiig hamgaalah behjuuleh - Zurhnii hyalgasan sudasnii haniig behjuuleh - Kollagyenii yalgaruulaltiig demjih - Muu holyestyerin, triglitsyerid buuruulah (LDL) - Medrel demjih, hamgaalah - Uvchnii daraa turgen tenhruuleh - RNK aguulsan virusiin haldvar - Sorvi arilgah - Targalalt (turaah) - Tumur, tsair, kalitsiin shimegdeltiig buuruulah - Umai agshaah - Uushgi hamgaalah, behjuuleh - Ul iselduuleh - Uldegdel seg tuuh buyuu chuluut radikaluudiig saarmagjuulah - Urevsel darah (S ryeaktiv uurgiig buuruulah: CRP, IL-6) - Hanialga namjaah - Hort havdariig boimloh - Hunii darhlaa homsdoliin virus (HDHV buyuu HIV) - TSus huuh - TSus togtooh - TSusan dah sheesnii huchliig buuruulah - TSusnii bulegneliig nemegduuleh - TSusnii ergeltiig saijruulah - TSer hovhloh - SHarh edgeeh - SHimegch gadagshluulah - SHees tuuh - SHeesen deh davs gadagshluulah - Ebola virusiin haldvar - Ed esiig agshaaj changaruulah, shuurel yambliig bagasgah - Eleg hamgaalah - Em, yalzmag hor gadagshluulah - Er beleg erhtnii sheedeg suviig urgujuuleh (sheesnii suvgiig teleh) - Eshyerihiin savhantsar buyuu gedesnii nyangiin haldvar (YE-koli) - YAs, shud behjuuleh - Daraah zovuuri emgegt heregleh ba es heregleh boloi. - Bronhit - Koronavirusiin uvchin (Kovid-19) - Tomuu - Tomuunii virus - Uushginii suriyee - Uushginii urevsel (hatgaa) - Hamriin salst burhevchiin urevsel - Haniad - Hooloi uvduh - Arisnii buglasan havdar buyuu ideet sharh - Diatyez - Urchlee suuh - Harshil hudulguj bolzoshgui - Humsaa behjuuleh (hums hugarah) - Buduun gedesnii sharhlaat urevsel (UC) - Sudasnii haniin urevsel - Herleg tust uyenii urevsel - Us unah - CHihriin shijingiin hev shinj-1, 2 (CHSHHSH) - Zurh sudasnii uvchin (ZSU) - Zurhnii havan - Zurhnii hem aldagdah - Zurhnii shigdees (zurhnii bulchingiin uhjil) - Taraaguur sudas toston hatuurah - Tarhinii tsusan hangamjiin dutagdal - Hamraas tsus garah - Huraaguur sudasnii bugluutus - Huraaguur sudasnii tsulhen - TSus aldah, goojih, tsus goojimtgoi - TSusan dahi holyestyerin, triglitsyerid ihdelt - TSusnii daralt ihdeh (TSDI) - Elyektrolitiin tentsver aldagdah - Amindem, erdes bodis, hool tejeeliin dutagdal - Bodisiin soliltsoonii hamshinj (BSHSH buyuu MetS) - Medreliin yadargaa - Uuts nuruugaar hatguulah - Uye muchnii tulai - Jiremsen eh - Turuu bulchirhai shohoijih - Umain bulchingiin horgui havdar - Huhnii hort havdar - Huhuul eh - Emegteichuudiin urguidel - Havagnah - Buuljis tsutgah (dotor muuhairah) - Buur unjih - Buurnii tevshintsriin urevsel - Buurnii urevsel - Buurnii chuluu, els, shohoi - Buurund tsus hurah - Buuruur hatguulah - Gedes guilgeh, uvduh - Davsagnii huudiin haniin urevsel - Davsagnii huudiind chuluu, els uuseh - Mes zasliin hagalgaa hiih - Noir bulchirhainii urevsel - Utgun hatah - Hodood gedseer hatguulah - Hodood gedesnii salst burhevchiin urevsel - Hodood-gedesnii urevsel - Hodood, hos, ulaan hooloinii sharhlaa (HHUHSH) - Hodoodnii urevsel - Hevlii, tsaviar uvduh - TSusnii yerunhii suvgiin uilanhai (tsusnii urgatsag) - TSusnii huudii, elegnii urevsel - TSusnii huudiinii urevsel - TSusnii chuluu - TSusan suulga - SHambaram - SHar uvchin - SHingenee aldah - SHees uvduj garah - SHees, belgiin zamiin haldvart uvchin (SHBZHU) - Eleg, tsusnii huudiin urevsel - Elegnii arhag urevsel - Elegnii dutagdal - Em uuj esvel taria hiilgej baigaa (emiin gaj nuluu) - Builnii urevsel - Iim temdeg ni emchilgeenii undur ur duntei buguud erdem shinjilgeenii turshilt, sudalgaagaar notlogdson bolohiig ilerhiilne. - Iim temdeg ni hunii biyed sain nuluutei gedeg ni sudalgaagaar notlogdson. Gehdee buhel urgamliin huvid avch uzvel 3 odtoi buteegdehuuniig arai guitsehgui aj. - Iim temdeg ni emchilgee, shim tejeeliin eyereg ur duntei bolohiig ilerhiilne. Golduu ardiin ulamjlalt praktikt olon zuun jiliin tursh urgun hereglegddeg turshlagatai. Turshiltiin amitan deer sudlagdaj sain ni togtoogdson. Uchigdriin ardiin emchilgeend heregledeg baisan emiin urgamal unuudur shinjleh uhaanaar notlogdson emchilgee boldog gedgiig sanaandaa avbal zohino. - Iim temdeg ni tuhain buteegdehuuniig heregleh uyed, yalanguyaa udaan hugatsaagaar hetruulen heregleh uyed zarim tohioldold uusej bolzoshgui gaj nuluug ileriilne. - Iim temdeg ni emcheer onoshlogdson uvchin, zovuuriin uyed tuhain buteegdehuuniig heregleh ni zohimjgui gedgiig ilerhiilne. - Bugiin tsusan ever (EVA) - Egel golt bor (SV: tsetseg, navch, nahia, holtos) - Alag bashir (tsetseg, navch) - Ginnal agch (har murnii agch: navch, holtos) - Odoi hargana (altan hargana: holtos, undes, tsetseg) - Gashuun gua (MC: jimsgene, nahia, navch, ur, undes) - Intooriin tos - Sibiri serhelig (undes, gdh: asganii bambai) - Jijig navchit dalan halis (muchir, tsetseg, navch, holtos) - Sibiri tsuldegnuur (undes)
xs
sm
md
lg