Цэвэрүүт үсэрхийлэл вирус (HSV)
(HSV-1, HSV-2)
Хоол унд: Ер нь хоол болон амьдралын хэв шинжийг бүрэн өөрчлөх хэрэгтэй. Хоолоо бага багаар олон удаа идэх хэрэгтэй бна.
Хөнгөн хоол, шинэ жимс, хүнсний ногоо тухайлбал, нимбэг, жүрж эсвэл тэдгээрийн шүүс, сармис, тараг зэрэг исгэсэн хоол унд, түрэг шош, өндөг хэрэглэнэ.
Хүрэн манжин, хар чавга, далайн байцаа, үзэм, хушга, түүнчлэн арвай, хошуу тариа зэрэг бүхэл үрийн тариа, зөгийн бал, тослог багатай сүү, цагаан идээ, шар ус хэрэглэж, ус ихээр ууна. Идрээ, үхрийн нүдний навчийг цай шиг ууж болно.
Аминдэм, эрдэс бодис: Цайр, “А”, “С” аминдэм.
Цэвэрүүт үсэрхийллийн вирус устгахад чиглэсэн сувиллын чанартай зөвлөмж (Treatment strategy–TS): Эмчилгээ, сувилгаа нь HSV вирус устгах, харшил намжаахад чиглэгдэнэ. Стрессээ тайлж сурах, биеэ чийрэгжүүлэх, ууранд суух, агаарт явах.
Бусадтай харьцуулахад хүн бүр оюун санаа, удамшил, сэтгэц, хүрээлэн буй орчин, нийгмийн гарлын хувьд давтагдашгүй өөр өөрийн гэсэн онцлогтой байдаг тул зовиур эмгэгийг оношлох, эмчлэхдээ эдгээр хүчин зүйлийг харгалзаж үзнэ.
Зайлсхийвэл зохих зүйлс: Хэт даарахгүй, ядрахгүй байх.
Болзошгүй учир шалтгаанууд, эрсдэлт хүчин зүйлс
Энэ зовиур эмгэг нь дараахь нөхцлүүдэд үүсэх магадлалтай.
Үндсэн зовуурь, шинж тэмдэг (болзошгүй хожмын үеийн)
Энэ зовиур эмгэгийн үед дараахь гол шинж тэмдэг, симптомууд илэрдэг.


Аманд цусархаг цэвэрүү гарах- |HSV-1: Уруул, ам орчим, нүүр, хэл, өгзөг, хошногоны нүх тойром түүнчлэн биеийн бусад хэсэгт жижиг, эмзэглэсэн цэвэрүү үүсэх|
-
|HSV-2 нь шодой, эмэгтэйчүүдийн бэлэг эрхтэн, үтрээ, умайн хүзүүнд гарна|
Булчин шөрмөс өвдөх, дутуу агчих
Гар, хөл бадайрах чимчгэнэх жирвэгэнэх мэт мэдрэхүйн өөрчлөлт


Загатнаа
Насжилттай холбоотой үрэвсэл явагдах


Нурууны мэдрэлийн ёзоорын үрэвсэл


Нүд өвдөх- өрөөсөн эсвэл хоёр нүд хоюулаа өвдөх /нуух гарах, гэрэлд мэдрэмтгий болох, нүдэнд элс шороо орсон юм шиг байх gritty feeling in the eye/


Нүдний эвэрлэг бүрхэвчийн үрэвсэл


Нүднээс нуух гарах


Нүдэнд элс шороо орсон юм шиг байх


Тод хараагүйдэл- Нүд сохрох |blindness with keratoconjunctivitis| магадлалтай.


Тунгалгын эд эс, судал бохирдох
Халуурах


Ханиад хүрсэн юм шиг болох


Хэвлий, цавиар өвдөх


Чимээ шуугиан чихэнд чийртэй байх, гэрэл, үнэрт хэт мэдрэмтгий болох
Шээс өвдөж гарах


Шээс, бэлгийн замын халдварт өвчин (ШБЗХӨ)

Шээхэд халуу оргих


Эмэгтэйчүүдийн үргүйдэл


Эрчүүдийн үргүйдэл
Эмийн үйлдэл
Эмийн үндсэн үйлдэлүүдийг дараахь жагсаалтаар харуулъя.
Зохимжтой ба зохимжгүй хэрэглээний заалт
Дараах зовуурь эмгэгт хэрэглэх ба эс хэрэглэх болой.
Зохимжтой ба зохимжгүй бүтээгдэхүүн
Хэрэглэх, эс хэрэглэх бүтээгдэхүүнүүд

Агил мөөг

Амтат туулайн бөөрний самар


Арзаахайны цомог


Батраш
Бивлэнцрийн цомог

Бөөрөлзгөнийн исгэсэн хандмал


Бөөрөлзгөнийн цомог

Бунгийн цахилдагны гдх, үндэс

Бүлтэнгэр


Бэришийн цомог

Галуун гичгэнэ


Гангын цомог


Гичгэнийн цомог

Гишүүнийн исгэсэн хандмал


Гүзээлзгэнийн цомог
Гүүн хөхийн цомог
Давирхайны хандмал

Далайн бор замаг

Донтуулагч хоол хүнс, сэргээш


Дошонцгийн цомог
Жамбацэцгийн цомог


Зажилуурганын тос


Зөгийн жилий
Зуун наст (зууннаст)


Их даливс


Их зулын цомог

Их тавансалаа


Их шүүдэргэнэ


Лаврын навч


Маалингын цомог

Манжуур тэрэлж


Маралзганын цэцэг


Мөлхөө ганга


Мугваа
Намгийн балби


Нангиад одот анисны буюу дайлюны үр
Наргил модны самар (тос, зөөлөн эдийн зоргодос)

Нимбэг жимс ба хальс

Ногоон цэцэгт байцаа (брокколи)


Нугын шивэл


Ойн гүзээлзгэнэ
Ойн согсоргоно


Оливийн навч (чидун модны навч)

Оливтой гангын тос


Оливтой шүүдэргэнийн тос

Онгол мөөгний цомог

Өргөст самархай- бэлгийн үсэрхийлэл |genital herpes|
Палласын сүүт өвсний навч, үндэс (EFS)
Пробиотик бүтээгдэхүүн

Саахар болон нүүрсус ихтэй хоол хүнс
Саравгар туулайн тагнай
Сармис


Сармисны исгэсэн бэлдмэл


Сарьслаг хунчир


Сиймхий алтанцэгцүүхэй
Сүгмэл

Таримал гоньд


Төллүүр тарна
Түмэн навчит ортууз

Улааганын цомог


Улаан гоёо


Улаан улаагана

Үхрийн нүдний үр жимс, навч


Хадаасанцэцэг (баширцэцэг)
Халтар арвайн тариа
Хар гандигар


Хонин арц


Хошуу тариа (овъёс)-ны үр, ногоон навч, сүрэл- (уруул, хүзүү, нүд тойром HSV-1)

Хумсанцэцгийн тос

Хумсанцэцэг
Хусны нахиа, навч, холтос


Хусны туруу мөөг

Хуш самар, шилмүүс
Хушганы цомог

Хэт боловсруулсан хоол хүнс
Цахилдагны цомог


Цооргонын цомог


Цөс өвс


Цөсийн цомог


Цэгцүүхэйний цомог


Чацарганын цомог


Чихэр өвс

Чөдөргөнийн цомог


Шанцны цомог

Шар гааны үндэс- бэлэг эрхтэн цэврүүтэх |HSV-2|
Шүүдэргэнийн цомог


Эгэл лошго (сүений цэцэг, үр, навч, үндэс)


Эгэл өмхий (эмт өвс)


Эгэл хахууна

Эмийн алтантовч


Эмийн нигүүрс


Эмийн розмарин


Ялгуун цээнийн үндэс, согоон сав
Эх сурвалж
Тэмдэглэгээний утга