Малтраа буюу халгайтах өвчин
Hives or Urticaria (english)
Крапивница (ру́сский)
чонын хөрвөш гэж ярих нь бий.
Арьсан дээр туурч гарвал чонын хөрвөш, нижгээд гүнд туурсан бол анжиоэдэма буюу Angioedema гэнэ. Чонын хөрвөшийн 50% яваандаа анжиоэдэма болох магадлалтай.
Чонын хөрвөшний үед хүйтэн усанд орж болно. Мөн хүйтэн устай жин 15 минут тавина.
Хөлөөр гарсан эсвэл бүхэл биеэр гарсан бол хошуу тариа /овёс/-ны ханданд орж болно. Цөсөө угаах нь гол эмчилгээ болно.
Хоол унд:
“С” аминдэм ихтэй хоол хүнс хэрэглэнэ. Үүнд жүрж, нимбэг, улаан лооль, бөөрөлзгөнө, ногоон навч, улаан чинжүүг нэрлэж болно. Мөн түүнчлэн бяслаг, тараг, даршилсан байцаа сайн хэрэглэх хэрэгтэй. Тарагандаа хар шоколад /какаоны агууламж 60%-аас доошгүй бна/ хийж уувал их сайн.
Хүнд хоол, архи, саахар ихтэй хоолоос хол байх. Саахарын оронд зөгийн бал хэрэглэнэ.
Ер нь стрессээс хол байхыг эрмэлз. Бриеийн тамир, дасгал хөдөлгөөн, бясалгал үүнд их тустай.
Чонын хөрвөшийн үед аспирин, пеницилин, загас, сам хорхойд харшил өгнө. Мөн хоолны элдэв амтлагч /ихэнхи амтлагч “tartrazine”хэмээх химийн бодис агуулсан байдгийг анхаарах/, sulfites хэмээх нөөшлөгч /энэ нь янз бүрийн хоол хүнс, ундаа, шар айрагт орсон байдаг/-аас зайлсхийх хэрэгтэй.
Арьсанд жаахан дарахад л үүсдэг хөрвөшийг “dermographic urticaria”гэнэ. Бас “cold urticaria”гэж байх ба тэрээр хэдэн цагийн дараа алга болно. Халуунаас үүдэлтэйг нь “cholinergic urticaria”гэнэ.
Болзошгүй учир шалтгаанууд, эрсдэлт хүчин зүйлс
Энэ зовиур эмгэг нь дараахь нөхцлүүдэд үүсэх магадлалтай.
Азотын нэгдлийн харшил- Биеийн шингэнийг шүлтжүүлэх (сөрөг PRAL)
- Онцгой харшилт эмгэг (хүнд хэлбэрийн харшил)
- Элэг цэвэршүүлэх (элэг бохирдох)
- Элэгний хатуурал
- Эстрогены давамгайлал (ЭсД)
Зохимжтой ба зохимжгүй бүтээгдэхүүн
Хэрэглэх, эс хэрэглэх бүтээгдэхүүнүүд
- Ажгийн цомог
- Ажигийн тос
- Ажигтай давс
Алтанцэгцүүхэйний тос - Артишокийн цомог
- Бага лавшига
- Буурал гандбадраа (цагаан чандган сүүл: цэцэг, навч)
- Гандбадрааны исгэсэн хандмал
- Ганц цэцэгт ихзул (их зул: навч, үндэс, цэцэг)
- Гурамсан ажиг
- Давирхайны хандмал
- Далайн байцаа
- Зөрөгцэцгийн цомог
- Зээргэнийн цомог
- Их алтанцэгцүүхэй (ИАЦ зүрх өвс: цэцэг, навч)
- Их даливс
- Их шүүдэргэнэ
- Лавандрын цомог
- Лийрийн цомог
- Нангиад зээргэнэ
- Нангиад улаалзгана (үр жимс, SCE: нимбэгэн мод)
- Ногоон цай (навч)
- Нохойн хошуу (үр жимс, цэцэг, навч, үндэс)
- Ойн гүзээлзгэнэ
- Олслиг халгай (навч, үндэс, үр)
- Сибирь өрөл (үр жимс, холтос, навч)
- Таримал артишок (цэцэг, навч, үндэс)
- Таримал үсүү
- Толгодын бударгана
- Турчаниновын яргуй
- Улаан чавганы цомог
- Урт навчит гандбадраа (цэцэг, навч)
- Үнэгэн сүүлхэй лидэр
- Хахуунын тос
- Хонин зээргэнэ
- Хошуу тариа (овъёс: үр тариа, навч, сүрэл)
- Хошуу тарианы цомог
- Хумсанцэцгийн тос
- Хумсанцэцэг
- Хушганы самрын яс, тусгаарлагч хаалт
- Хүнцэл
- Хясаа мөөг
- Цагаан гаа
- Цагаан мажийн цэцэг, навч (тэмээн хоолой)
- Царс
- Царсан гүүн хөх (цэцэг, навч)
- Цөсийн цомог
- Чихэр өвс
- Чихэр өвстэй цай
- Шар гааны үндэс (харга)
- Шошлойрхог хошоонгор
- Эгэл төлөгч өвс (AMF: цэцэг, навч)
- Эмийн алтантовч (балжингарав: цэцэг, навч)
- Эмийн бамбай
- Яншуйны цомог
Эх сурвалж
Тэмдэглэгээний утга
-
Ийм тэмдэг нь эмчилгээний өндөр үр дүнтэй бөгөөд эрдэм шинжилгээний туршилт, судалгаагаар нотлогдсон болохыг илэрхийлнэ.
-
Ийм тэмдэг нь хүний биед сайн нөлөөтэй гэдэг нь судалгаагаар нотлогдсон. Гэхдээ бүхэл ургамлын хувьд авч үзвэл 3 одтой бүтээгдэхүүнийг арай гүйцэхгүй аж.
-
Ийм тэмдэг нь эмчилгээ, шим тэжээлийн эерэг үр дүнтэй болохыг илэрхийлнэ. Голдуу ардын уламжлалт практикт олон зуун жилийн турш өргөн хэрэглэгддэг туршлагатай. Туршилтын амьтан дээр судлагдаж сайн нь тогтоогдсон. Өчигдрийн ардын эмчилгээнд хэрэглэдэг байсан эмийн ургамал өнөөдөр шинжлэх ухаанаар нотлогдсон эмчилгээ болдог гэдгийг санаандаа авбал зохино.
-
Ийм тэмдэг нь тухайн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэх үед, ялангуяа удаан хугацаагаар хэтрүүлэн хэрэглэх үед зарим тохиолдолд үүсэж болзошгүй гаж нөлөөг илэрийлнэ.
-
Ийм тэмдэг нь эмчээр оношлогдсон өвчин, зовуурийн үед тухайн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэх нь зохимжгүй гэдгийг илэрхийлнэ.
