Эгэл голт бор (SV: цэцэг, навч, нахиа, холтос)
Эрсдэлгүй хэрэглэх арга: Цэцэг, навч: 1-2 амны хоолны халбагыг 100 мл буцлам халуун усанд хийж, 1-1,5 цаг хандалж, шүүнэ. Өдөрт 1-2 амны хоолны халбагаар хоолноос өмнө 3-4 удаа ууна.
Ургамлын цай: 9-10 ширхэг навчийг 500мл усанд хийж, бага зэрэг буцалгаад, 20-25 минут хандалж, шүүнэ. Өдрийн турш цай шиг ууна. Гоё амттай болгохын тулд зөгийн бал, нимбэг, анисны эсвэл бөөрөлзгөнийн жимсээр амталж болно.
Үе мөч, нуруу өвдөх, хөх няц болох ушибах, зөөлөн эдийн гэмтэл растяжениях, хэрлэг, үений яс, мөгөөрс, зөөлөн эдийн үрэвсэл буюу өвдөг, нурууны суулт (OA), тулай, толгой өвдөх, тархиар хатгуулах, булчингийн мэдрэлийн өвдөлт (мэдрэл янтах өвдөлт)-өд голт борын тос хийж, тосолж, үрж хэрэглэнэ.
Нэг удаагийн уулт: 14-21 хоног, завсарлага: 14 хоног.
Угаах, шавших, амаа зайлах, тослох, бигнүүр тавих хэлбэрээр хэрэглэж болно.
Угаалга шавшлага: Эмэгтэйчүүдийн өвчлөлийн хувьд унтахын өмнө угаана. Хандандаа маалингын тос дусаана. Дараа нь идээшмэл нэвчүүлсэн тампон шургуулна.
Ургамлын амталгаа: Усан ханд идээшмэл нь хар хүрэн өнгөтэй, тунгалаг, цай лугаа адил амттай, элдэв үнэргүй.
Эмийн үйлдэл
Эмийн үндсэн үйлдэлүүдийг дараахь жагсаалтаар харуулъя.
Зохимжтой ба зохимжгүй хэрэглээний заалт
Дараах зовуурь эмгэгт хэрэглэх ба эс хэрэглэх болой.
Эх сурвалж
- А.А.Алтымышев: Природные целебные средства, Фрунзе, “Кыргызстан”, 1985
- Лекарственные растения и их применение, Изд. “Наука и техника”, Минск, 1975
- И.Н.Путырский, В.Н.Прохоров Здоровая кожа, Профилактика и лечение растительными средствами, Минск, “Книжный дом”, 2004
- У.Лигаа, Б.Даваасүрэн, Н.Нинжил “Монгол орны эмийн ургамлыг өрнө дорнын анагаах ухаанд хэрэглэхүй”, /Харьцуулсан судалгаа/, Улаанбаатар, 2005
- Анагаах арга билиг /Эрүүл аж төрөх ёсны мэдээлэл, сурталчилгааны сонин/, 2009 он, №05-1 /138/
- “Здоровье” Аргументы и факты сонин, 2009 он, №26
- Анагаах арга билиг /Эрүүл аж төрөх ёсны мэдээлэл, сурталчилгааны сонин/, 2009 он, №11-1 /150/
- “Женские секреты” сэтгүүл, 2009 он, №09
- Народный лечебник Всероссийская газета о народных средствах лечения №13 /205/ Июль 2010 он
- Народный лекарь №02 2012
- www.medn.ru
- mamadysh-rt.ru
- www.podmoskovje.com
- mosty-zara.by
- pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- www.outdoorapothecary.com
- www.mdpi.com
- link.springer.com
- en.wikipedia.org
- www.ruralhousewife.com
- www.lektrava.ru
- tsn.ua
- 7dach.ru
- dragonshop.su
- www.cnshb.ru
- cyberleninka.ru
- tani-y.livejournal.com
- kiberis.ru
- pladias.cz
Тэмдэглэгээний утга
- Эгэл голт бор (SV: цэцэг, навч, нахиа, холтос)
- Алаг башир (цэцэг, навч)
- Гиннал агч (хар мөрний агч: навч, холтос)
- Одой харгана (алтан харгана: холтос, үндэс, цэцэг)
- Гашуун гуа (MC: жимсгэнэ, нахиа, навч, үр, үндэс)
- Интоорын тос
- Сибирь сэрхэлиг (үндэс, гдх: асганы бамбай)
- Жижиг навчит далан хальс (мөчир, цэцэг, навч, холтос)
- Сибирь цүлдэгнүүр (үндэс)
- Дэгдгэнийн цомог
Egel golt bor (SV: tsetseg, navch, nahia, holtos) - Ersdelgui heregleh arga: TSetseg, navch: 1-2 amnii hoolnii halbagiig 100 ml butslam haluun usand hiij, 1-1,5 tsag handalj, shuune. Udurt 1-2 amnii hoolnii halbagaar hoolnoos umnu 3-4 udaa uuna.
Urgamliin tsai: 9-10 shirheg navchiig 500ml usand hiij, baga zereg butsalgaad, 20-25 minut handalj, shuune. Udriin tursh tsai shig uuna. Goyo amttai bolgohiin tuld zugiin bal, nimbeg, anisnii esvel buurulzguniin jimseer amtalj bolno.
Uye much, nuruu uvduh, huh nyats boloh ushibah, zuulun ediin gemtel rastyajyeniyah, herleg, uyenii yas, muguurs, zuulun ediin urevsel buyuu uvdug, nuruunii suult (OA), tulai, tolgoi uvduh, tarhiar hatguulah, bulchingiin medreliin uvdult (medrel yantah uvdult)-ud golt boriin tos hiij, tosolj, urj hereglene.
Neg udaagiin uult: 14-21 honog, zavsarlaga: 14 honog.
Ugaah, shavshih, amaa zailah, tosloh, bignuur tavih helbereer hereglej bolno.
Ugaalga shavshlaga: Emegteichuudiin uvchluliin huvid untahiin umnu ugaana. Handandaa maalingiin tos dusaana. Daraa ni ideeshmel nevchuulsen tampon shurguulna.
Urgamliin amtalgaa: Usan hand ideeshmel ni har huren ungutei, tungalag, tsai lugaa adil amttai, eldev unergui. - Emiin undsen uildeluudiig daraahi jagsaaltaar haruul'ya. - Agchilt taviulah - Aidas tugshuur urgeeh - Ariutgah - Arisiig het yagaan tuyaanaas hamgaalah - Batsillii bulgiin nyangiin haldvar - Biye mahbodiig tamirjuulah, tamir tenhee oruulah - Darhlaa zugshruuleh (darhlaa zugshruuleg) - Iseldeltiin stryessiig buuruulah (iseldeltiin tugshil) - Kollagyenii yalgaruulaltiig demjih - Muuguntsur Kandida albikans - Muu holyestyerin, triglitsyerid buuruulah (LDL) - Uvdult namjaah - Soroh, soruulah, tatah, huhuh, huhuuleh - Taivshruulah - Tatalt taviulah - Ul iselduuleh - Uldegdel seg tuuh buyuu chuluut radikaluudiig saarmagjuulah - Urevsel darah (S ryeaktiv uurgiig buuruulah: CRP, IL-6) - Haluun buuruulah - Har aspyergillus muuguntsriin haldvar - Harshil namjaah - Hort havdariig boimloh - Hulurguh - Humsnii muuguntsur - Humhaanii buyuu malyariin Plasmodium falsiparum shimegch gadagshluulah - Huchilturugchiin hunuult urvalj ulamjlaluud (ROS)-iig zaligih buuruulah - SHarh edgeeh - SHees tuuh - Eleg hamgaalah - Eshyerihiin savhantsar buyuu gedesnii nyangiin haldvar (YE-koli) - Daraah zovuuri emgegt heregleh ba es heregleh boloi. - Amisgaliin zamiin virusiin tsochmog haldvar (ORVI) - Bugshuulge haniad - Bronhit - Tuvunhiin urevsel - Uushginii suriyee - Uushginii urevsel (hatgaa) - Hooloinii angina - Humhaa buyuu chichirdeg uvchin - Amitan, shavijind hazuulj, hordoh - Ideet batga shovil, yum tuurah - Ideet buglaa - Nudend uvdug garah - Harshil hudulguj bolzoshgui - Uushginii astma - Herleg tust uyenii urevsel, uye much uvduh - Umain salsttai tust ed uur ed, erhtend urgah - CHihriin shijingiin hev shinj-1, 2 (CHSHHSH) - Dotor bachuurah (davchdah) - Zurh sudasnii uvchin (ZSU) - Zurhnii tsusan hangamjiin dutagdal bolon tsus sergeltiin gemtel (MIRI) - Huraaguur sudasnii bugluutus - Huraaguur sudasnii tsulhen - TSus togtongishliin hamshinj (tsusnii zogsongshil buyuu Okyetsu hamshinj) - TSusnii bulegnel het undur - TSusnii daralt ihdeh (TSDI) - Arhag stryess - Bulchingiin medreliin uvdult (medrel yantah uvdult) - Nuruunii medreliin yozooriin urevsel - Nudnii salstiin urevsel - Tarhiar hatguulah - Tolgoi uvduh, duireh - Tolgoi shuugih - Unadag uvchin - Uye muchnii tulai - Uyenii urevsel - Herehiin uyenii uvdult - Jiremsen eh - Sariin yum alga boloh - Sariin yum uvduj ireh (PMS) - Utreenees unergui, aarts shig tsagaan yum garah - Huhuul eh - Huuhed (3-12 nas hureegui) - Aris huhruh - Havagnah - Buuljis tsutgah (dotor muuhairah) - Buuljih - Buurnii dutagdal - Buurnii tuudgentsriin urevsel - Buurnii tevshintsriin urevsel - Buurnii chuluu, els, shohoi - Gedes guilgeh, uvduh - Gedesnii urevselt uvchin (IBD) - Davsagnii huudiin haniin urevsel - Utgun hatah - Tuhain buteegdehuund het medremtgii uyed - Hodood gedes hyamrah - Hodood, hos, ulaan hooloinii sharhlaa (HHUHSH) - Hodoodnii urevsel - SHeesnii tsorgonii (suvagnii) urevsel - Em uuj esvel taria hiilgej baigaa (emiin gaj nuluu) - Uyenii yas, muguurs, zuulun ediin urevsel buyuu uvdug, nuruunii suult (OA) - YAs urgah - YAs, zuulun ediin bertenge sportiin bertenge - Iim temdeg ni emchilgeenii undur ur duntei buguud erdem shinjilgeenii turshilt, sudalgaagaar notlogdson bolohiig ilerhiilne. - Iim temdeg ni hunii biyed sain nuluutei gedeg ni sudalgaagaar notlogdson. Gehdee buhel urgamliin huvid avch uzvel 3 odtoi buteegdehuuniig arai guitsehgui aj. - Iim temdeg ni emchilgee, shim tejeeliin eyereg ur duntei bolohiig ilerhiilne. Golduu ardiin ulamjlalt praktikt olon zuun jiliin tursh urgun hereglegddeg turshlagatai. Turshiltiin amitan deer sudlagdaj sain ni togtoogdson. Uchigdriin ardiin emchilgeend heregledeg baisan emiin urgamal unuudur shinjleh uhaanaar notlogdson emchilgee boldog gedgiig sanaandaa avbal zohino. - Iim temdeg ni tuhain buteegdehuuniig heregleh uyed, yalanguyaa udaan hugatsaagaar hetruulen heregleh uyed zarim tohioldold uusej bolzoshgui gaj nuluug ileriilne. - Iim temdeg ni emcheer onoshlogdson uvchin, zovuuriin uyed tuhain buteegdehuuniig heregleh ni zohimjgui gedgiig ilerhiilne. - Alag bashir (tsetseg, navch) - Ginnal agch (har murnii agch: navch, holtos) - Odoi hargana (altan hargana: holtos, undes, tsetseg) - Gashuun gua (MC: jimsgene, nahia, navch, ur, undes) - Intooriin tos - Sibiri serhelig (undes, gdh: asganii bambai) - Jijig navchit dalan halis (muchir, tsetseg, navch, holtos) - Sibiri tsuldegnuur (undes) - Degdgeniin tsomog
xs
sm
md
lg